Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

Posts Tagged ‘Thất thủ kinh đô Huế 1885’

Bài 11: VUA DUY TÂN GIÁC NGỘ CUỘC KINH ĐÔ QUẬT KHỞI

Posted by Trần Xuân An trên 03.09.2019

hidden hit counter

.
          
.
VUA DUY TÂN
GIÁC NGỘ CUỘC KINH ĐÔ QUẬT KHỞI
Trần Xuân An

hai đại thần truất phế ông nội nhà vua
lại là hai người khai mở
con đường quật khởi, rời bỏ ngai vàng
vua hình rơm Duy Tân, từ đó
thành Hàm Nghi, với Thái Phiên, Trần Cao Vân

ở đảo Réunion, gần ba mươi năm
lưu đày, cựu hoàng càng hiểu rõ
Nguyễn Văn Tường, Tôn Thất Thuyết, thuở nọ
cái chết Dục Đức, ông nội mình
vua Duy Tân, với Đất nước, trung trinh

thiếu tá Duy Tân Vĩnh San nhiều khi trăn trở
mặc quân phục giặc Pháp
là quyền biến tuỳ thời *
hai đại thần, tiên đế Hàm Nghi,
và vua cha nữa
không cam đành thế! Nhưng thế cuộc khác rồi!
Người quắc mắt khi máy bay rơi.

T.X.A.
03-09-2019

……………….

(*) 30-8-1945: Vua Bảo Đại thoái vị.
02-9-1945: Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập.
14-12-1945: De Gaulle tiếp xúc với thiếu tá Vĩnh San (cựu hoàng Duy Tân), dự kiến hai người sẽ qua Việt Nam vào tháng 3-1946.
26-12-1945: Vĩnh San mất vì tai nạn máy bay.

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2376105672663370/

Ảnh: Cựu hoàng đế Duy Tân (1900-1945) trong quân phục sĩ quan quân đội Pháp – Google search
.
https://txawriter.files.wordpress.com/2019/09/04aab0d6-9ce4-4c85-a2e0-f022ccb6f5ba.jpeg
.

Advertisements

Posted in Không phân loại | Tagged: , , , , , , , | Leave a Comment »

Nói chung về lí lịch của người viết văn chương, nghiên cứu & 2 bài khác về sử

Posted by Trần Xuân An trên 04.07.2019

hidden hit counter

 
.

CÂY TRƯỚC NHÀ
Trần Xuân An

phượng điệp, muồng điệp vàng
hay lim xẹt vàng chói?
lim sét màu sét han?
một cây nhiều tên gọi *

vướng dây điện giăng ngang
cây cong thành dấu hỏi
cây mới mười tuổi vội
cúi nhìn đường nhân gian

hỏi tên, cây không nói
hỏi tuổi, cây chẳng rằng
trả lời, cây không đợi
vô tri hay triết nhân?

người khác cây, cây hỡi
khai sinh, bia mộ phần
căn cước và gốc cội
đời ta chưa viết man

văn chương khác cây cối
độc đáo nhờ nhân thân
vẫn mình, luôn đổi mới
nhiều kiếp một nhà văn

lí lịch nhà văn rối
như nội chiến tức tưởi
càng gần gũi nhân dân
đau mọi ách ngoại bang

xin thưa, không tăm tối
dám bẩm, chưa rỡ ràng
tuổi ta, gấp sáu rưỡi
tên ta, Trần Xuân An

mười tuổi? Trăm rưỡi tuổi?
phượng điệp lim muồng vàng!
phận cây sao thay nổi!
người, nhìn không đóng băng.

T.X.A.
03-7-2019
…………

(*) Phượng điệp hoa vàng, muồng điệp hoa vàng, lim xẹt hoa vàng, lim sét hoa vàng — (tham khảo tên gọi loài cây này và ảnh minh hoạ: Wikipedia).

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2333944773546127
.
https://txawriter.files.wordpress.com/2019/07/lim-xet_phuong-diep_muong-diep_wikipedia.jpg
.
.
https://txawriter.files.wordpress.com/2019/07/cay-truoc-nha.jpg
.
.
https://txawriter.files.wordpress.com/2019/07/txa-den-tho-phan-cong-hon_ba-diem-hoc-mon_28-6-2019.jpg
.
.
Thất thủ kinh đô Huế 1885…
VỀ XÃ BÀ ĐIỂM, KÍNH VIẾNG
Trần Xuân An

Tân Sở, sơn phòng, tính nhiều năm trước
Tết Ất Dậu, chưa thất thủ kinh đô
Phan Văn Hớn, cùng Hóc Môn, nổi lửa *
gươm súng Cần vương, đâu phải bất ngờ

quan thuộc địa không trả dân thành luỹ
(chỉ đất vua, sắp đặt với nghĩa binh)
phân tán Pháp, khi Pháp vây ép Huế
Pháp chùn tay, lúc ông chịu hành hình

Ngày Quảy Cơm Chung, năm nay ở Huế
vẫn những nén nhang hướng vào Hóc Môn
tưởng nhớ nghĩa binh – hồn thuần dân tộc
viếng Đền thờ Phan Công Hớn sắt son

không chảy ngược vào lòng, xuôi xuống đất
cùng khói hương, nước mắt tím mây bay
về trong mưa, dầm mưa như sóng mặn
cố đô trong Bà Điểm, Hóc Môn này.

T.X.A.
sáng 28 & 29-06-2019 HB19
…………..

(*) Phan Văn Hớn (Phan Công Hớn, 1830-1886) cùng nghĩa binh khởi nghĩa vào ngày 25 tháng chạp năm Giáp Thân (ngày 8 rạng ngày 9 tháng 2 năm 1885) tại Hóc Môn, Gia Định (nay thuộc TP.HCM.).

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2331073443833260

Sử là môn động chạm đến mỗi thân phận người
QUỐC SỬ 1930-1975…
TRONG MỖI SƠ YẾU LÍ LỊCH
Trần Xuân An

niềm quốc sử, nỗi nước non
đọng trong lí lịch cháu con mấy đời
không ai thoát! cả mồ côi
những khoản trống khiến mắt soi nghi ngờ

thì nhìn quốc sử, làm thơ
nhà viết sử đến bao giờ thật đây?
lí lịch mấy triệu lính chay?
mỗi người dân viết, sử đầy núi sông

cờ vàng “bảo hộ” là gông
ách cờ đỏ cũng tạm tròng trên vai
lính chay lí lịch vắn dài
bảy bông vàng đỏ lam hoài sáng lên.

T.X.A.
05-07-2019
…………………

1930-1975…
Khi mỗi người dân Việt Nam viết sơ yếu lí lịch, kê khai hộ khẩu là đã đụng đến quốc sử 1930-1975-1991… Quốc sử hiện diện trong đó, khi điền vào các khoản về ông bà nội, ngoại; cha mẹ; chú, bác, cô; cậu, dì; anh, chị, em…

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2335122693428335/
.
Xem thêm (bấm vào dòng chữ link-hoá):
QUỐC SỬ & LÍ LỊCH MỖI CÔNG DÂN
https:// txawriter. wordpress. com/2019/06/17/quoc-su-li-lich-moi-cong-dan/

.
Đặc biệt, bài “Huế ba lần lẫn máu trộn xương”:
https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/1995059427434665/
.
Bài 18
trong tập “Bón năm chữ thập đỏ”:
HUẾ BA LẦN LẪN MÁU TRỘN XƯƠNG
Trần Xuân An

Huế ba lần máu ướt đầm
vương cây ngập cỏ đỏ bầm sông Hương

xác quân Lê – Trịnh tràn đường
gươm Tây Sơn chém, dao thường dân vung (1)

uất căm, súng Nguyễn vang lừng
Dụ Tân Sở rõ bi hùng máu xương (2)

Mậu Thân, khói quyện vào hương
Bãi Dâu máu thấm mạch tuôn Đá Mài (3)

sông Gianh trào huyết nơi đây
xương Bến Hải cũng Huế này trắng trôi

nội xâm, ngoại xâm, rạch ròi
chỉ còn mộ Việt muôn đời trộn nhau

cải táng lầm, hoá bớt đau
xương Nam lẫn Bắc thơm sâu nhang thờ

giỗ chung những vạn cốt khô
nến Âm Hồn nhớ bốn bờ sông chia (4).

T.X.A.
trước 09:50, 25-01-2018 HB18
…………….

(1) 1786. Trích Đại Nam liệt truyện: “… [Nguyễn] Huệ đem quân vào thành [Phú Xuân], giết rất dữ. Quân miền Bắc [của họ Trịnh] ở trong thành vài vạn người đều [bị] giết hết cả. Người nào chạy ra ngoài thành, thì dân [Thuận Hoá] tranh nhau giết chết…”.
https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/1995092244098050
(2) 5-7-1885 (23-5-Ất Dậu 1885). Dụ Cần vương và Dụ Nguyễn Văn Tường, Dụ hoàng tộc. Chính thực dân Pháp đã thảm sát tại Huế sau khi kinh đô Huế bị thất thủ.
(3) Tết Mậu Thân 1968:
https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/1995085977432010
Bổ sung tư liệu (01-02-2018): Bác Hồ nói “… Các chú giết nhiều quá…”: https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/1998579570415984
(4) Đàn và Miếu Âm Hồn là hai điểm thờ và giỗ tưởng niệm ngày Thất thủ Kinh đô (1885), nhưng nên chăng phối thờ và hiệp kị, tưởng niệm thêm 1786 (thời giới tuyến sông Gianh) và 1968 (thời giới tuyến sông Bến Hải).

.

Posted in Không phân loại | Tagged: , , , , | Leave a Comment »