Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

Posts Tagged ‘Phan Châu Trinh’

NGHĨ THÊM VỀ PHAN CHÂU TRINH (1872-1905-1926), NHÀ CÁCH MẠNG QUỐC GIA CHỦ NGHĨA MỘT TRĂM NĂM TRƯỚC

Posted by Trần Xuân An trên 28.03.2016

hidden hit counter

 
.

NGHĨ THÊM VỀ PHAN CHÂU TRINH (1872-1905-1926),
NHÀ CÁCH MẠNG QUỐC GIA CHỦ NGHĨA MỘT TRĂM NĂM TRƯỚC

Trần Xuân An

Cần phải hiểu “bất bạo động” trong văn cảnh câu trích đúng với tinh thần cách mạng của Phan Châu Trinh. Bất bạo động không có nghĩa là bạo động, dĩ nhiên đã rõ. Nhưng bất bạo động cũng không phải là im lặng, cúi đầu nhẫn nhục dưới ách thống trị của thực dân Pháp. Phong trào đấu tranh đòi giảm sưu thuế ở Quảng Nam là một minh chứng. “Thư thất điều” tố cáo vua bù nhìn Khải Định là minh chứng thứ hai. Đến khi đã mang bệnh tật, tuổi chưa cao nhưng sức đã yếu, được Pháp cho về nước, Phan Châu Trinh vẫn diễn thuyết, hô hào, vận động cho dân quyền, — minh chứng thứ ba. Đó là ba ấn tượng sâu sắc nhất về Phan Châu Trinh, trên ấn tượng tổng thể về ông là một nhà cách mạng trong khuôn khổ hợp pháp nhưng vẫn suốt đời bị tù đày, biệt xứ.

Cũng cần hiểu “bất vọng ngoại” dĩ nhiên là không nên, không thể trông mong vào sự “bảo hộ” giả dối của thực dân Pháp mà đất nước được giàu mạnh, và còn có nghĩa là không nên, không thể chỉ trông mong vào sự cứu giúp của bất kì cường quốc nào để chống thực dân Pháp. Trông mong (vọng) như thế khác nào với cái ách trên cổ ngồi chờ sung rụng! Sự trợ giúp của nước ngoài, nếu có, chỉ có tác dụng một khi ta có nội lực cách mạng, về tinh thần cũng như vật chất.

Từ đâu dân tộc chúng ta thuở đó có được tinh thần cũng như vật chất đủ để cách mạng? Phan Châu Trinh xác định: “không gì bằng học”. Học để duy tân, học theo tinh thần “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”. Đó là, khai mở trí óc nhân dân theo kịp với đà tiến nhân loại, trọng khoa học kĩ thuật – công nghệ, chống học tập kiểu từ chương, hư văn; hướng theo tinh thần dân quyền, dân chủ; nâng cao ý chí, nghị lực, sinh khí của dân tộc vốn bị tiêu trầm, tự ti trước nền văn minh cơ khí của thực dân Pháp và Phương Tây nói chung; nâng cao quyết tâm tiến bộ để giành độc lập, tự do dân tộc; nâng cao đời sống nhân dân, thoát khỏi cảnh nghèo, để có thực lực vật chất nhằm giành độc lập, tự do…

Chỉ với nội lực tinh thần và vật chất như thế, nhân dân ta mới có thể tự chủ và phát huy có hiệu quả nếu có sự trợ giúp của nước ngoài nào đó, mặc dù ở thời Phan Châu Trinh, chủ nghĩa thực dân Phương Tây đang hoành hành, Trung Hoa nhà Thanh vẫn hòng chia chác với Pháp đất nước ta, Nhật Bản đang nuôi mộng phát xít và trong thực tế đã và đang xâm lược bán đảo Triều Tiên (gồm cả Nam Hàn, Bắc Hàn).

Hiện nay, đất nước ta đứng trước sự xâm lược, bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông, trong đó có biển đảo thuộc chủ quyền nước ta (Hoàng Sa, Trường Sa), đồng thời Trung Quốc đang lũng đoạn nước ta về kinh tế, và dĩ nhiên không thể không gây áp lực về chính trị, trong đó có lĩnh vực nhân sự… Không những thế, Trung Quốc còn cho thấy vai trò điều tiết của Trung Quốc đối với hai dòng sông quan trọng ở Việt Nam: sông Hồng, sông Cửu Long (Mê Kông)…

Tuy vậy, nhưng Việt Nam ngày nay và thế giới ngày nay, đầu thế kỉ XXI, không phải ở thời nửa sau thế kỉ XIX và nửa đầu thế kỉ XX. Hiện nay, Việt Nam có thể tự lực, tự cường và đủ nội lực để đương đầu với Trung Quốc. Hiện nay, toàn thế giới đã bước vào thời đại bùng nổ thông tin, thời đại internet, điện thoại viễn thông toàn cầu… Thời, thế, cơ đã khác trước quá xa! Do đó, học tập và suy nghĩ về tư tưởng, cuộc đời nhà cách mạng chủ hoà, quốc gia chủ nghĩa Phan Châu Trinh (1872-1926), không có nghĩa là chúng ta không thấy được thời, thế, cơ của dân tộc ta, đất nước ta cũng như bối cảnh thế giới hiện nay. Việt Nam không thể nại lí do gì để khiếp nhược, nhẫn nhục trước Trung Quốc, không thể nại lí do gì để nhẫn nhục, chịu mất hẳn Hoàng Sa và những bãi, đá khác như Gạc Ma tại Trường Sa. Phải nhanh chóng thu hồi. Phải nhanh chóng độc lập về kinh tế, chính trị… Và liệu Việt Nam chúng ta, với trình độ chất xám và công nghệ hiện đại của mình, đã thử tìm phương án nào để chủ động về nguồn nước sông Mê-kông, sông Hồng? Hồ chứa? Đập ngăn mặn?…

Trước mắt, đưa cái tên Lê-nin và cả Mác cũng như danh tính của lãnh tụ kính yêu Hồ Chí Minh ra khỏi Hiến pháp bằng một cuộc tu chính Hiến pháp. Đó là nhân dân ta, Đảng và Nhà nước hiện nay tự cởi trói, tự giải phóng khỏi cái ách chư hầu Nga Sô (tôn thờ lãnh tụ chính trị Nga và nước ngoài), để tăng thêm nội lực dân tộc trước hiểm hoạ bành trướng của Trung Quốc.

Học tập tinh thần Phan Châu Trinh với ý thức và quyết tâm đó, trong thời, thế, cơ hiện tại của chúng ta ngày nay. Và học tập tinh thần Hồ Chí Minh cũng với tâm thế và hiện trạng thời thế như vậy.

T.X.A.
28-03-2016 (HB16)

.

Trân trọng mời đọc thêm:

CẢM NGHĨ VỀ LỊCH SỬ VÀ NHÀ YÊU NƯỚC QUỐC GIA CHỦ NGHĨA: PHAN CHÂU TRINH
.
TÁI BÚT VỀ NGƯỜI: HỒ CHÍ MINH
Trần Xuân An

kính yêu Người từng viết
xong giặc, sống lão nhàn
sách Người không là gạch
xây tù, giam đầu dân

thư viện, rừng hoa lá
triệu chim, muôn thứ cây
Kinh Chúa bên Kinh Phật
kề Sách Người, hương bay

ai tôn Người: giáo chủ
tháo quyền lực khỏi thân
rước Người khỏi hiến pháp
chính trị không cá nhân

qua sông, lìa bè pháp
Phật cõng bè, sao đi
ôm sách Người, sao bước
nếu cần, về trích ghi

không ai là tuyệt đối
tuyệt đối là xà lim
chính trị, không giáo chủ
mạch sống không đứng im.

T.X.A.
11:25 – 15:16, 23-04-2016 (HB16)

https://txawriter.files.wordpress.com/2016/03/txa_tai-but-ve-nguoi_23-03hb16.jpg

—- O0O0O —-

Đã đăng ở Facebook, 28-03-2016 (HB16):

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/1685690728371538

.
http://www.tranxuanan-writer.net
http://www.txawriter.wordpress.com ( cauyhe.net )
http://www.facebook.com/tranxuanan.writer

.

Posted in Không phân loại | Tagged: , | 1 Comment »

CẢM NGHĨ VỀ LỊCH SỬ VÀ NHÀ YÊU NƯỚC QUỐC GIA CHỦ NGHĨA: PHAN CHÂU TRINH

Posted by Trần Xuân An trên 26.03.2016

hidden hit counter

 
.

CẢM NGHĨ VỀ LỊCH SỬ VÀ NHÀ YÊU NƯỚC QUỐC GIA CHỦ NGHĨA
(SAU BUỔI DỰ CUỘC HỌP MẶT CỰU HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHAN CHÂU TRINH – ĐÀ NẴNG, TẠI TP.HCM, 24-03-2016)
Trần Xuân An

I. Phương châm chiến lược của Phan Châu Trinh (1872-1926):

“Bất bạo động, bạo động giả tắc tử. Bất vọng ngoại, vọng ngoại giả tắc ngu. Dự hữu nhất ngôn dĩ cáo ngô đồng bào. Viết: Bất như học”: Đừng bạo động, bạo động thì chết. Đừng trông mong nước ngoài, trông mong nước ngoài là ngu. Sẵn có một câu để bố cáo cùng đồng bào ta. Ấy là: Không gì bằng học hỏi! (*).

Đó là chủ trương của cụ Phan Châu Trinh. Chúng ta có thể hiểu:

1) Không nên bạo động, vì bạo động như phong trào Cần vương, ta sẽ bị dìm trong biển máu, do ta kém về vũ khí, bọn Pháp lại có liên minh quân sự với các nước thực dân Phương Tây;

2) Đừng cầu viện trợ nước ngoài, vì bằng cách này hay cách nọ chúng cũng thống trị nước ta (như phát xít Nhật, như Nga Sô…);

3) Phải khuyến khích toàn dân, nhất là thanh thiếu niên học hỏi văn minh, khoa học kĩ thuật, với tinh thần thực nghiệp là kinh doanh, sản xuất, không phải hư văn (khai dân trí), và tự bồi dưỡng ý chí độc lập, tự do, rồi sẽ đuổi được Pháp (chấn dân khí), dân tộc ta sẽ ấm no, hạnh phúc, tự làm chủ vận mệnh dân tộc, chủ quyền Đất nước (hậu dân sinh)…

II. Nghĩ về lịch sử và nhà cách mạng chủ hoà nhưng kiên quyết và trong sạch:

1) Thời Pháp xâm lược nước ta (1858), triều Tự Đức ban đầu chiến đấu chống lại rất quyết liệt, nhưng rồi sau trận thắng ở Đà Nẵng, ta thua hết trận này đến trận khác, buộc phải kí hết cưỡng ước này đến cưỡng ước khác. Triều Tự Đức đành phải có chủ trương giống như Phan Châu Trinh (1872-1926) về sau. Nguyễn Trường Tộ cũng vậy, nhưng ông Tộ lại còn cộng thêm vào yếu tố Thiên Chúa giáo (dựa Vatican và Pháp, rồi dựa Anh, khi Pháp thua Đức, 1871). Thậm chí, trong phái này, có thể kể cả Phạm Quỳnh (1892-1945)… Nhưng rồi đều thất bại. Trong những người chủ trương như Phan Châu Trinh, thì chỉ Phan Châu Trinh và một vài vị như Trần Quý Cáp là không làm tay sai hay làm lợi cho Pháp (chỉ làm quan nhỏ dưới triều Thành Thái, – triều do Pháp lập nên, giai đoạn sau 1885 –, một thời gian rất ngắn), nghĩa là không hưởng lợi chút nào từ chủ trương hoà với Pháp.

2) Phái chủ chiến như Trương Định, Nguyễn Văn Tường – Tôn Thất Thuyết, Phan Bội Châu, Nguyễn Thái Học, Hồ Chí Minh thì nói chung đều chủ trương đánh Pháp bằng vũ trang, nhưng mỗi nhóm trong các giai đoạn khác nhau lại có nét khác nhau. Trương Định chiến đấu trong tuyệt vọng, “kiến nghĩa bất vi vô dõng dã” (thấy việc nghĩa mà không làm là không phải trai tráng…). Nguyễn Văn Tường – Tôn Thất Thuyết chiến đấu bằng cách phát động phong trào Cần vương, để làm áp lực với Pháp và Thiên Chúa giáo, nhằm mục đích có giới hạn là thực dân Pháp, các cố đạo Pháp không lấn hiếp mỗi lúc mỗi nhiều hơn, chứ cũng tự biết chưa thể toàn thắng. Phan Bội Châu dựa vào Nhật, rồi cũng bị bỏ rơi (Pháp bắt tay với Nhật). Nguyễn Thái Học cũng chiến đấu trong tuyệt vọng, “không thành công cũng thành nhân”. Hồ Chí Minh chiến đấu với sách lược Hàn Tín, Câu Tiễn (chịu nhục với Nga Sô, Trung cộng để mưu việc lớn)… Con đường của Hồ Chí Minh tuy thành công nhưng dẫn đất nước rơi vào chiến tranh Hai Khối — chiến tranh ý thức hệ — và chống ngoại xâm ngược chiều nhau: Quốc gia Việt Nam – Việt Nam cộng hoà và cả Việt Nam dân chủ cộng hoà, đối địch về ý thức hệ, đều chống ngoại xâm phía sau lưng nhau!

3) Phái chủ hoà, dựa vào Pháp để canh tân, mưu việc giành độc lập về sau, còn gọi là phái Nhu đạo cũng như phái chủ chiến, chủ trương vũ trang đánh Pháp, sát tả đạo, còn gọi là phái Cương đạo: Cả hai đều yêu nước, căm thù giặc Pháp xâm lược. Trong phái chủ hoà, cụ Phan Châu Trinh được nhân dân ca ngợi vì cụ còn có tinh thần dân chủ, dân quyền, óc duy tân, trọng khoa học kĩ thuật, chống hư văn, nhất là, – xin nhấn mạnh điều này –, cụ không hưởng lợi cá nhân từ chủ trương ấy, mà trọn đời bị tù đày, biệt xứ, làm dân đen, mặc dù cụ đã đỗ phó bảng (phó tiến sĩ).

4) Vấn đề là hiện nay, trước tình hình Biển Đông, bị Trung Quốc xâm chiếm biển đảo thuộc chủ quyền nước ta, kinh tế bị Trung Quốc lũng đoạn, khống chế, thực dân mới, ta không thể cứ mãi chịu nhục là chư hầu Nga Sô (một khi Liên Xô đã sụp đổ, 1991), thể hiện trong Hiến pháp 2013…

T.X.A.
25-03-2016
____________________________

(*) Có một dị bản như sau: “Vô bạo động, bạo động tắc tử; vô vọng ngoại, vọng ngoại tắc ngu. Dư hữu nhất ngôn dĩ cáo ngô đồng bào. Viết: Bất như học” (“Không nên bạo động, bạo động thì chết. Không nên trông người ngoài, trông người ngoài là ngu. Tôi chỉ có một lời để nói với đồng bào, không gì bằng học”).
.

Đã đăng ở Facebook, 25-03-2016 (HB16):
1)
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1684001241873820&set=a.1398271570446790.1073741831.100007918808885&type=3&theater
2)
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1684041205203157&set=a.1398271570446790.1073741831.100007918808885&type=3&theater

Trân trọng mời đọc thêm:
NGHĨ THÊM VỀ PHAN CHÂU TRINH (1872-1905-1926),
NHÀ CÁCH MẠNG QUỐC GIA CHỦ NGHĨA MỘT TRĂM NĂM TRƯỚC
.
http://www.tranxuanan-writer.net
http://www.txawriter.wordpress.com ( cauyhe.net )
http://www.facebook.com/tranxuanan.writer

.

Posted in Không phân loại | Tagged: , , | 1 Comment »