Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

Người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau, Bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (TrầnXuânAn)

Archive for Tháng Một, 2023

TÁM MÙA TẾT NGÀN NĂM KẺ DIÊN

Posted by Trần Xuân An trên 31.01.2023

hidden hit counter

.
TÁM MÙA TẾT NGÀN NĂM KẺ DIÊN *
Trần Xuân An

mươi người cầm, chào bán mươi cành mai
bên nón lá áo tơi, vàng hé búp
phố huyện còn nát tan, hồn xuân thức
nở bấc đèn ngàn năm: mai sáng ngày

vẫn Kẻ Diên, hát “còn chồi nẩy cây”
tươi mai nhà đem lên, về cửa chợ
người nông dân từ Lý – Trần xưa cổ *
vượt Đèo Ngang, còn đó, Tết mai vàng

mai Kẻ Diên, mai Ba Thê, An Giang
mai Sài Gòn, mai Quảng Trị, mai Huế
mai Quảng Nam, Huế giao thời, B’Kẽh
mai Đa Huoai, Đức Trọng, mai thổ nghi

mai thổ nghi, mai thổ nghi, Tết lạ chi
nhưng ngàn năm sắc mai vàng còn mới
ơi Kẻ Diên chợ huyện xưa lầy lội
áo tơi chằm, nón lá cời, tươi mai

Tết Quảng Trị, có vàng nắng, phùn rây
sân nhà nào cũng trồng mai vàng Tết
phố chợ ít đất đai, đều sắm hết
sắm cành mai, nông dân Lê – Nguyễn trao *

mai Kẻ Diên nhớ Huyền Trân, hoa đào
cứ như nhuộm nắng Đàng Trong, vàng sắc
đào phai, đào phai Đàng Ngoài, Miền Bắc
mai triều Nguyễn nối ngàn năm, Phương Nam *

trái mai chín — ngọc đen, hoàng hậu Chăm
ơn Huyền Trân, Kẻ Diên thời Ô Lý
ơn chúa Nguyễn, Đàng Trong gieo vững rễ
tận Phú Quốc, mai thắm nhớ đào phai

cửa chợ trước cổng đình, mai nối vai
kính Thành hoàng trấn Lao, Chiêm tiếc đất
các công thần sắc phong từ Lê – Mạc… *
mai Huyền Trân, ngọc đen trổ giêng hai…

những trăm năm the lụa sáng gái trai
hai nội chiến rú xương liền ruộng cỏ
dân chạy đạn, về dựng lều trung cổ
thời hậu chiến, Tết xơ xác rạc rài

ngắm mai, đào, trong, ngoài còn thở dài
ai oán, Trịnh – Nguyễn, oán ai, Vàng – Đỏ
Tết chẳng phải quan phương, lòng để ngỏ
nội chiến do đâu, đâu do đào, mai

sự thật nào hậu chiến Đỏ – Vàng này?
quan Bắc Đỏ vào Nam Vàng thống trị
Búa liềm Sao nguỵ Nga hơn cả nguỵ
đâu phải do mai với đào, màu hoa

Tết đâu phải quan phương, lòng thật thà
“nhìn thẳng sự thật, viết đúng sự thật”
quãng lịch sử mãi vẫn còn xới lật
đào và mai, muôn thuở Tết Thiên nhiên.

T.X.A.
07:01-09:29, 30-01-2023
(mùng 9 Tết Quý Mão HB23)
……………..

(*) ~ Tết 1984-Tết 1991. ~ Lịch sử Nam tiến trải qua các triều đại Lý, Trần, Hậu Lê, Nguyễn. Làng Kẻ Diên (Diên Sanh), Hải Thọ, Hải Lăng, Quảng Trị có họ tộc vốn gốc Thăng Long (Hà Nội), vào đó từ đời Trần. Bài ca dao “Mười cái trứng” còn lưu giữ ít từ thuộc lớp từ Bắc Bộ. Tiếng và giọng nói Diên Sanh dần dà thành tiếng và giọng Nghệ – Tĩnh, do các lớp di dân vào sau trên khắp Ô Lý xưa. Thành hoàng của làng gồm các ngài công thần các triều đại, được các triều đại ấy sắc phong, có vị thuộc triều Hậu Lê, triều Mạc…

https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3364941183779809/
.
Xem thêm thơ Tết Quý Mão HB23 theo nhan đề link-hóa:

NỤ HÔN VÀNG NẮNG XUÂN, VÀNG TRĂNG MẬT & Câu đối

3 bài thơ mai đào quýt Tết Quý Mão 2023

MAI KẾT TRÁI


.
Ảnh:

.

.
NHỮNG BÀI HOÀ GIẢI HOÀ HỢP DÂN TỘC MỚI VIẾT (tính từ ngày 11-12-2022) — Trần Xuân An
Có thể tìm đọc ở nhan đề hoặc lịch ngáy tháng năm tại cột dọc bên trái
.
A.- THƠ TẾT & THƠ HOÀ GIẢI HOÀ HỢP DÂN TỘC:
1)- 05-12-2022: HƯU LÀ LẦN THỨ HAI TUỔI XUÂN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3321720408101887/
2)- 07-12-2022: TẾT, TẠ ƠN THIÊN NHIÊN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3321720821435179/
3)- 11-12-2022: NHÀ THƠ PHÁP SƯ THẠCH QUỲ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3324567184483876/
4)- 16-12-2022: TIỄN BIỆT NHÀ VĂN “LINH NGHIỆM”
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3329237434016851/
5)- 22-12-2022: NHÀM NHẠT CHĂNG,
CHUYỆN RIÊNG ĐÂU PHẢI CHUYỆN RIÊNG
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3334529810154280/
6)- 23-12-2022: TỰ NHIÊN VÀ CHẤT NGƯỜI
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3335342896739638/
7)- 24-12-2022: “ÔN TẬP” ĐIỆN BIÊN PHỦ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3336197239987537/
8 )- 28-12-2022: TÔI CÓ PHẢI LÀ NHÀ VĂN,
KHI KHÔNG NGHIÊNG LỆCH,
NHƯ CẦU HIỀN LƯƠNG NỐI HAI BỜ?
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3339589899648271/
9)- 31-12-2022: TÍNH QUAN PHƯƠNG HAY TÍNH NHÂN DÂN?
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3341970806076847/
10)- 11-01-2023: KẺ SĨ VÀ QUÝ TỘC
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3350371691903425/
11)- 16-01-2023: SỌ DỰNG NGƯỢC CẢ HAI MIỀN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3354236084850319/
12)- 22-01-2023: NỤ HÔN VÀNG NẮNG XUÂN,
VÀNG TRĂNG MẬT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3358815274392400/
13)- 24-01-2023: CÓ TRĂM MÙA ĐỂ YÊU MAI ĐÀO
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3360311264242801/
14)- 26-01-2023: TÁI BẢN TẾT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361740807433180/
15)- 26-01-2023: QUÝT TẾT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361765110764083/
16)- 27-01-2023: MAI KẾT TRÁI
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3362573360683258/
17)- 30-01-2023: TÁM MÙA TẾT NGÀN NĂM KẺ DIÊN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3364941183779809/
.
B.- CÂU ĐỐI:
1)- 20-01-2023: CÂU ĐỐI TẾT QUÝ MÃO 2023
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3357039501236644/
.
C.- MẤY BÀI BÌNH LUẬN:
1)- 18-12-2022: NGƯỜI QUỐC TẾ TAM VÔ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3330850417188886/
2)- 12-01-2023: NHÂN ĐỌC BÀI THƠ “PHẠM QUỲNH, PHẠM TUYÊN” CỦA THÁI BÁ TÂN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3351193855154542/
3)- 13-01-2023: VUA, THẦY, CHA
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3350371691903425/
.
Link trang này:
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3341402419467019/
.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , , , | Leave a Comment »

MAI KẾT TRÁI

Posted by Trần Xuân An trên 27.01.2023

hidden hit counter

.
Thêm một bài thơ về hoa mai, Tết Quý Mão 2023:
MAI KẾT TRÁI
Trần Xuân An

thương, thương hoa mai sớm tàn
nhưng trái kết rồi, xanh ngọc
hồng non, lục tươi đơm lộc
thầm lời nghìn xưa mai vàng!

tiết trinh hương mai rơi tan
nối đời, noãn thơm ý Tết
hào quang ổ xoè ngọc kết
tay chắp cao chạm mênh mang

ba ngày Tết đón xuân sang
lệ xưa bảy hôm nêu hạ
chắp tay thay nêu, vái tạ
lẽ tuần hoàn đẹp mai vàng.

T.X.A.
06:23-08:50, Mùng 6 Tết Quý Mão
(27-01-2023)

https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3362573360683258/
.
Xem thêm thơ Tết Quý Mão HB23 theo nhan đề link-hóa:

NỤ HÔN VÀNG NẮNG XUÂN, VÀNG TRĂNG MẬT & Câu đối


.

3 bài thơ mai đào quýt Tết Quý Mão 2023


.
Ảnh:
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3362523907354870/
.

.
NHỮNG BÀI HOÀ GIẢI HOÀ HỢP DÂN TỘC MỚI VIẾT (tính từ ngày 11-12-2022) — Trần Xuân An
Có thể tìm đọc ở nhan đề hoặc lịch ngáy tháng năm tại cột dọc bên trái
.
A.- THƠ TẾT & THƠ HOÀ GIẢI HOÀ HỢP DÂN TỘC:
1)- 05-12-2022: HƯU LÀ LẦN THỨ HAI TUỔI XUÂN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3321720408101887/
2)- 07-12-2022: TẾT, TẠ ƠN THIÊN NHIÊN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3321720821435179/
3)- 11-12-2022: NHÀ THƠ PHÁP SƯ THẠCH QUỲ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3324567184483876/
4)- 16-12-2022: TIỄN BIỆT NHÀ VĂN “LINH NGHIỆM”
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3329237434016851/
5)- 22-12-2022: NHÀM NHẠT CHĂNG,
CHUYỆN RIÊNG ĐÂU PHẢI CHUYỆN RIÊNG
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3334529810154280/
6)- 23-12-2022: TỰ NHIÊN VÀ CHẤT NGƯỜI
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3335342896739638/
7)- 24-12-2022: “ÔN TẬP” ĐIỆN BIÊN PHỦ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3336197239987537/
8 )- 28-12-2022: TÔI CÓ PHẢI LÀ NHÀ VĂN,
KHI KHÔNG NGHIÊNG LỆCH,
NHƯ CẦU HIỀN LƯƠNG NỐI HAI BỜ?
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3339589899648271/
9)- 31-12-2022: TÍNH QUAN PHƯƠNG HAY TÍNH NHÂN DÂN?
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3341970806076847/
10)- 11-01-2023: KẺ SĨ VÀ QUÝ TỘC
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3350371691903425/
11)- 16-01-2023: SỌ DỰNG NGƯỢC CẢ HAI MIỀN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3354236084850319/
12)- 22-01-2023: NỤ HÔN VÀNG NẮNG XUÂN,
VÀNG TRĂNG MẬT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3358815274392400/
13)- 24-01-2023: CÓ TRĂM MÙA ĐỂ YÊU MAI ĐÀO
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3360311264242801/
14)- 26-01-2023: TÁI BẢN TẾT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361740807433180/
15)- 26-01-2023: QUÝT TẾT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361740807433180/
16)- 27-01-2023: MAI KẾT TRÁI
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3362573360683258/
.
B.- CÂU ĐỐI:
1)- 20-01-2023: CÂU ĐỐI TẾT QUÝ MÃO 2023
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3357039501236644/
.
C.- MẤY BÀI BÌNH LUẬN:
1)- 18-12-2022: NGƯỜI QUỐC TẾ TAM VÔ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3330850417188886/
2)- 12-01-2023: NHÂN ĐỌC BÀI THƠ “PHẠM QUỲNH, PHẠM TUYÊN” CỦA THÁI BÁ TÂN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3351193855154542/
3)- 13-01-2023: VUA, THẦY, CHA
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3350371691903425/
.
Link trang này:
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3341402419467019/
.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , | Leave a Comment »

3 bài thơ mai đào quýt Tết Quý Mão 2023

Posted by Trần Xuân An trên 26.01.2023

hidden hit counter

.
3 bài thơ mai đào quýt Tết Quý Mão 2023:
CÓ TRĂM MÙA ĐỂ YÊU MAI ĐÀO
Trần Xuân An

yêu mai vàng, đào phai tươi
yêu luôn đất, đất cũng ngời cánh hoa

thương một câu thơ xưa xa
“chọn gì đất sạch”, lìa nhà, rớt hương! *
thì đây, đất chậu đất thương
ấm chân người thợ làm vườn quanh năm

hoa bất tử: chết khô thầm *
mong manh đẹp, rơi vào tâm: mai đào
ba ngày xuân nhanh vậy sao
ý thời gian, hoa đã trao cho người

yêu tươi nở, yêu tàn rơi
ngẫm trăm mùa Tết một đời: tinh anh

giêng hai hồng lá non xanh
đào ăn quả, trái mai thành con thôi
hoa là đẹp, trái nối đời
thành miếng ăn, lộc đủ rồi, thương con…

rượu ngâm, rim chín, cắn giòn
quả đào, hạt sống nếu còn, còn đau!
đào, mai, xưa chọn, vì đâu?
hoa Tết đẹp, nghĩ nông sâu do người

mai đào bừng sáng Tết trời
chút lệ thơ, mặn môi cười, đa đoan.

T.X.A.
07:21-10:02, mùng ba Tết Quý Mão
(24-01-2023)
…………………..

(*) ~ “Cánh hoa rụng chọn gì đất sạch” (Chu Mạnh Trinh, “Bài tựa Truyện Kiều”). ~ Hoa immortelle (bất tử), hoa salem (bình yên, trọn vẹn). Cả hai loài hoa này đều không rụng, không phai màu, như ni-lông, chỉ khô đi.
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3360311264242801/
.

.
Ảnh: 01 mai nhà và 03 ảnh khác từ Google search
.
TÁI BẢN TẾT
Trần Xuân An

thiếu đào phai, mai vàng, không phải Tết
mai đào — linh hồn Lễ hội Thiên nhiên
chỉ khấn cúng gia tiên, thành ngày giỗ
thiếu mai đào, mọi hoa lá vô duyên

thơ tôi góp góc nhìn đào mai Tết
hết Tết rồi, còn đoá nở, đoá tàn
một đời cây, hoa trăm lần bừng sáng
mỗi đời người, xuân tái bản trăm lần!

T.X.A.
06:34-08:05, 26-01-2023
(Mùng năm Tết Quý Mão)
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361740807433180/
.
QUÝT TẾT
Trần Xuân An

gọi quất, nghe đau roi vọt
kêu tắc, thấy rào chắn đường *
quýt kiểng, xuân là quýt Tết
yêu sum suê, quấn quýt thương.

T.X.A.
08:12-09:16, 26-01-2023
(Mùng 5 Tết Quý Mão HB23)
…………………..

(*) Các từ điển Hán – Việt: Tắc ( 塞 ): Nhét, nhồi, nút, bịt, nghẽn; đầy rẫy (hay đầy dẫy, nghĩa đen). Từ ghép: 1) 充塞 sung tắc: Đầy rẫy, đầy đủ, sung mãn; lấp nghẽn, trở ngại. 2) 閉塞 bế tắc: Bị lấp, bị nghẽn lại, không thông. Cây quýt kiểng còn được gọi là cây tắc với nghĩa là sung tắc: sum suê, sai trĩu quả.
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361740807433180/
.

.
NHỮNG BÀI HOÀ GIẢI HOÀ HỢP DÂN TỘC MỚI VIẾT (tính từ ngày 11-12-2022) — Trần Xuân An
Có thể tìm đọc ở nhan đề hoặc lịch ngáy tháng năm tại cột dọc bên trái
.
A.- THƠ TẾT & THƠ HOÀ GIẢI HOÀ HỢP DÂN TỘC:
1)- 05-12-2022: HƯU LÀ LẦN THỨ HAI TUỔI XUÂN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3321720408101887/
2)- 07-12-2022: TẾT, TẠ ƠN THIÊN NHIÊN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3321720821435179/
3)- 11-12-2022: NHÀ THƠ PHÁP SƯ THẠCH QUỲ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3324567184483876/
4)- 16-12-2022: TIỄN BIỆT NHÀ VĂN “LINH NGHIỆM”
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3329237434016851/
5)- 22-12-2022: NHÀM NHẠT CHĂNG,
CHUYỆN RIÊNG ĐÂU PHẢI CHUYỆN RIÊNG
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3334529810154280/
6)- 23-12-2022: TỰ NHIÊN VÀ CHẤT NGƯỜI
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3335342896739638/
7)- 24-12-2022: “ÔN TẬP” ĐIỆN BIÊN PHỦ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3336197239987537/
8 )- 28-12-2022: TÔI CÓ PHẢI LÀ NHÀ VĂN,
KHI KHÔNG NGHIÊNG LỆCH,
NHƯ CẦU HIỀN LƯƠNG NỐI HAI BỜ?
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3339589899648271/
9)- 31-12-2022: TÍNH QUAN PHƯƠNG HAY TÍNH NHÂN DÂN?
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3341970806076847/
10)- 11-01-2023: KẺ SĨ VÀ QUÝ TỘC
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3350371691903425/
11)- 16-01-2023: SỌ DỰNG NGƯỢC CẢ HAI MIỀN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3354236084850319/
12)- 22-01-2023: NỤ HÔN VÀNG NẮNG XUÂN,
VÀNG TRĂNG MẬT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3358815274392400/
13)- 24-01-2023: CÓ TRĂM MÙA ĐỂ YÊU MAI ĐÀO
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3360311264242801/
14)- 26-01-2023: TÁI BẢN TẾT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361740807433180/
15)- 26-01-2023: QUÝT TẾT
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3361740807433180/
.
B.- CÂU ĐỐI:
1)- 20-01-2023: CÂU ĐỐI TẾT QUÝ MÃO 2023
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3357039501236644/
.
C.- MẤY BÀI BÌNH LUẬN:
1)- 18-12-2022: NGƯỜI QUỐC TẾ TAM VÔ
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3330850417188886/
2)- 12-01-2023: NHÂN ĐỌC BÀI THƠ “PHẠM QUỲNH, PHẠM TUYÊN” CỦA THÁI BÁ TÂN
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3351193855154542/
3)- 13-01-2023: VUA, THẦY, CHA
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3350371691903425/
.
Link trang này:
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3341402419467019/
.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , , , | Leave a Comment »

NỤ HÔN VÀNG NẮNG XUÂN, VÀNG TRĂNG MẬT & Câu đối

Posted by Trần Xuân An trên 23.01.2023

hidden hit counter

.
NỤ HÔN VÀNG NẮNG XUÂN,
VÀNG TRĂNG MẬT
Trần Xuân An

hơn hai mươi cánh hoa mai
mỗi bông đoá kép, bung nở
cả đời làm thơ, bỗng ngộ
ba lớp ngũ ngôn, lục ngôn

dăm cánh thanh tao, mai cổ
mỗi câu mỗi cánh mỗi thơ
đào xưa năm cánh phai đỏ
nay chữ dày đỡ rét co

mai này giờ như đào đó
mỗi bông hai mươi cánh xuân
không phơn phớt mà rực rỡ
nắng hôn một chỗ mấy lần

nụ hôn phương nam nồng nàn
môi hồng ướt vàng nắng nhớ
hơn hai mươi cánh, từng khổ
từng bài hôn mai khắp thân

thơ xưa nhiều vô hình gió
vô ngôn mỗi đoá chứa chan
đoá mai thơ năm cánh vàng
hôn phớt nắng duyên còn nợ…

vọng cổ nho hơn quan họ
môi hồng bọc lụa hôn hoài
trăng mật vàng môi chồng vợ
một hôn — hai mươi cánh mai…

yêu mai thì yêu cả hai
mai thanh thoát, mai hực hỡ
phơn phớt, cháy bùng nồng độ
vàng trăng mật trăm năm dài.

T.X.A.
08:45- 11:01, Mùng một Tết Quý Mão
(22-01-2023)

https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3358815274392400/
.
Mai và đào cổ mỗi đoá chỉ năm cánh hoa (ảnh Google search). Hiện nay có giống mai, giống đào hoa kép, hơn hai mươi cánh hoa mỗi đoá.
.

.

CÂU ĐỐI TẾT QUÝ MÃO 2023 (HB23)
Trần Xuân An

Tiễn cọp trong tranh về núi,
cất kho trữ dáng tết Nhâm Dần

Bồng mèo dưới đất lên tay,
mở cửa nghinh hương xuân Quý Mão

T.X.A
28 tháng Chạp Nhâm Dần HB22 (20-01-2023)

https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3357039501236644/
.

TẬP HỢP CÂU ĐỐI CỦA TRẦN XUÂN AN


.

.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , | Leave a Comment »

SỌ DỰNG NGƯỢC CẢ HAI MIỀN

Posted by Trần Xuân An trên 17.01.2023

hidden hit counter

.
SỌ DỰNG NGƯỢC CẢ HAI MIỀN
Trần Xuân An

hộp sọ, như trái bầu khô, dựng ngược
người bên đây, bị cắm Thập giá này
người bên kia, bị cắm Búa liềm nọ
hậu chiến, còn ngược với mình, chân tay

dân hai Miền đều thấp cổ bé họng
hai Khối đều ngoại xâm, ta giết ta
nội chiến là trái ngược chiều đạo lí
sọ dựng ngược, nên tan nát ruột rà

dân hai Miền đều không phải bầy rối
thời thế giật dây, rối ngỡ thật lòng
guồng máy chiến tranh cuốn vào, hết trốn
lợi quyền trì níu, gỡ mãi không xong

dân hai Miền xưa nay, mong no ấm
nhân quyền là giao điểm, mơ công bằng
dân quyền là hội nhập, không thù hận
sọ không phải bầu đựng vũ khí hăng

dân Miền Bắc chẳng mê chi Đỏ ngoại
nhưng lợi quyền gắn liền Đỏ lâu rồi
dân Miền Nam chẳng mù chi Thập giá
nhưng Phương Tây chính trị hoá Chúa Trời!

chín năm nay, thuần dân tộc, mới thấy
dăm kẻ ghét lời thật tỏ vẻ đây
lợi quyền trói cả trong thời “Cởi trói”
tôi bình tâm, họ ngược sọ, cau mày

thôi bạn nhé, hộp sọ ta chúc lại
chiều tự nhiên, não bộ sáng tự nhiên
người Việt Nam bốn nghìn năm hồi phục
Việt Nam đích thực Việt Nam là yên

thế là rõ cả ngũ cường rồi đó
Sao Lenin tiếm xưng Tổ quốc ta
viết ra được nỗi lòng Nam lẫn Bắc
Liên Xô chiếm nước mình từ xưa xa…
*

Sao Lenin chính thể, xin tôn trọng
nhưng thành cờ Tổ quốc là lừa dân
ba mươi năm nội chiến, do cờ ngoại
thơ hoà giải đau lòng, thưa bao lần…

sau nội chiến, Đảng vạch trần Trung Quốc
Trần Trọng Kim, đầu cuộc, tố Liên Xô *
thơ hoà giải chỉ mong quốc kì mới
hồn dân tộc bốn nghìn năm sáng cờ

Tết thứ chín, chuyện sử là chuyện cũ *
đầu mỗi người trên cổ giữa hai vai
nếu như vỏ bầu khô, thì sọ ngược
thấu hiểu nhau, Nam – Bắc bớt thở dài…

“chúc bầu rượu, dốc nghiêng non nước lại” *
Cao Bá Quát phản động, câu thơ thần
trăm triệu dân, cởi bầu ra, tự ngẫm
bằng đầu mình, thương nhau và thương thân

một trăm băm mốt năm, tranh vẽ sử *
sọ dựng xuôi, nhớ mấy triệu mạng người
đỉnh sọ vỡ, trổ ra hoa mười đoá
đỏ, vàng, lam, bi hùng. Sử sáng soi.

T.X.A.
08:19-09:15, 16-01-2023
…………………..

(*) ~ Theo nguyên tắc chung, quốc kì Búa liềm Sao Liên Xô cắm đến đâu thì lãnh thổ Liên Xô mở rộng đến đó. ~ Bộ Ngoại giao, “Sự thật về quan hệ Việt Nam – Trung Quốc trong 30 năm qua” (1949-1979), Nxb. Sự Thật, 1979. Trần Trọng Kim, “Một cơn gió bụi (Kiến văn lục)”, viết xong năm 1949, Nxb. Vĩnh Sơn, 1969. ~ Bắt đầu tham gia Facebook ngày 06-03-2014. ~ Cao Bá Quát, “Tài tử đa cùng phú”. ~ 1858-1989/1991: Mười (10) đoá đỏ, vàng, lam chung một bình sọ trắng đất nâu mới thật là biểu tượng mặt phải thời kì lịch sử ấy: – Đỏ: chống Pháp, Nhật, Mỹ, Trung Quốc, Kh’Mer Đỏ; – Vàng: chống Pháp (thời Tự Đức – Hàm Nghi), chống Liên Xô, Trung Quốc (chống cộng); – Lam (Chùa, Đình làng…): chống chủ nghĩa vô thần Marx-Lenin và Thiên Chúa giáo Rôma… Nếu là giai đoạn 1945-1975: Bảy (07) đoá bông. Nếu là giai đoạn 1945-1989: Chín (09) đoá bông.

https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3354236084850319/
.
Ảnh tư liệu: Cầu Hiền Lương, sông Bến Hải — Google search
.

.
Tranh minh hoạ thời kì lịch sử Một trăm ba mươi mốt năm 1858-1989/1991: Mười (10) đoá bông:
.

.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , , , , | Leave a Comment »

VUA, THẦY, CHA (bàn luận thêm về “Phạm Quỳnh, Phạm Tuyên”)

Posted by Trần Xuân An trên 13.01.2023

hidden hit counter

.
VUA, THẦY, CHA
(bàn luận thêm về “Phạm Quỳnh, Phạm Tuyên”)
Trần Xuân An

Khi viết bài bình luận sử về “Phạm Quỳnh, Phạm Tuyên”, tôi có nhắc đến Mạc Cảnh Huống (*), với bi kịch lịch sử – gia đình tương tự. Và không thể không suy ngẫm về chữ hiếu, khi một bạn học cố tri có ý trách Phạm Tuyên một cách nhẹ nhàng, xa xôi.

Hồi nhỏ, tôi đã có dịp bàn cãi về một vấn nạn có chứa đựng ý nghĩa giáo dục, trong một câu gần như là câu hỏi trắc nghiệm: “Quân, sư, phụ, tam cương dã / Thuyền đầy bị ngã, con cứu ai?”. Vua, thầy, cha, đó là ba giềng mối lớn của đạo làm người, của quân tử, trượng phu. Cả ba người đi trên một chiếc thuyền, nhưng thuyền đầy, cả ba vị bị té xuống sông cùng nhiều người. Trong trường hợp đó, may chăng chỉ cứu được một trong ba người thuộc tam cương. Vậy con cứu ai? Cứu vua chăng? Cứu thầy giáo chăng? Cứu cha đẻ chăng?

Nếu vận nước cần có vua để lãnh đạo toàn dân cứu nước, chẳng lẽ chúng ta đành đoạn để vua chết chìm theo vận nước nổi trôi? Nếu hiểu thầy giáo là người khai sinh cho chúng ta tâm và trí, sinh đẻ ra chúng ta thành một con người về phương diện tinh thần, chúng ta nỡ nào không cứu thầy giáo! Nhưng vua có thể thay vua khác, thầy giáo có thể còn có thầy giáo khác, còn cha đẻ chỉ một và chỉ một mà thôi. Lẽ nào chúng ta không cứu người sinh ra, nuôi ta lớn và ít nhiều bảo ban chúng ta điều hay lẽ phải?

Thời tấm bé, hầu như ai cũng bật ra câu trả lời: Tôi cứu cha đẻ tôi, vì không thể cứu ai thêm được nữa, trong điều kiện ấy. Chữ hiếu chỉ dành cho cha mẹ, ông bà ruột thịt. Chữ trung mới dành cho vua. Chữ nghĩa mới dành cho thầy giáo. Chữ hiếu là tình cảm tự nhiên.

Nhưng yêu nước không phải là tình cảm tự nhiên ư? Ở thời điểm nước cần có vua để cứu nước, mất vua có khả năng mất nước, chí ít cũng loạn lạc kéo dài. Vai trò của cha chỉ trong phạm vi gia đình, còn vai trò của vua liên can đến mất còn của Tổ quốc. Ai quan trọng hơn? Nhân dân cần vua sống, chỉ riêng cá nhân mỗi chúng ta cần cha ruột sống. Thầy giáo, chúng ta mang nặng ân sâu, nghĩa dày, với ý thức cha ta chỉ cho ta con người xương thịt, còn các thầy cô giáo mới cho ta con-người-tinh-thần, tâm được khai sáng, trí có kiến thức. Lẽ nào chúng ta bất nghĩa, bỏ rơi thầy, không cứu? Đối với thầy giáo, các bạn thuở nhỏ của tôi còn phân vân, khi so với minh quân và cha đẻ.

Vấn đề là vua có phải minh quân không? Vị vua ấy có phải là không thể có người thứ hai như thế không? Vận nước có cần đến vị vua ấy không? Còn thầy giáo, thành thật mà nói, cho dù mang tiếng bạc bẽo, vô ơn, rằng chỉ có Đức Phật, Đức Chúa, Đức Khổng Tử, Đức Lão Tử, Đức Mahomet là không thể có người thay thế mà thôi. Có điều, các vị thánh nhân ấy chỉ xuất hiện ở thời đại họ, họ không cần chúng ta phải cứu họ. Và trong điều kiện bình thường, chúng ta cũng có thể quên đi chữ trung với một vị vua, chữ nghĩa đối với một thầy giáo, để giữ chữ hiếu, cứu cha đẻ độc nhất của mình.

Mạc Cảnh Huống thì ở trường hợp khác. Phải chăng trong bối cảnh lịch sử – cụ thể, Mạc Cảnh Huống quên đi mối thù nhà mà tác nhân là Chúa Nguyễn, để trung với Chúa Nguyễn, thật ra là trung với nước, Nước-Đàng-Trong. Ông yêu đất nước Đàng Trong hơn yêu tình cốt nhục. Ông buông tay khỏi hoàng gia họ Mạc. Phạm Tuyên cũng thế chăng? Ông trung với nước, hiếu với dân theo nhận thức của ông. Ông không trung với Triều Nguyễn. Hiếu của ông là thế, với dân, không phải với cụ Phạm Quỳnh, cha đẻ. Do dó, ông có nhiều sáng tác nhạc ca ngợi đất nước, Bác Hồ, cách mạng Đỏ. Vấn đề đó, ở người khác cùng thời, lại là yêu nước, thương nhà, trọng thầy thì phải chống chủ nghĩa cộng sản tam vô (vô tổ quốc, vô gia tộc, vô tôn giáo), như học giả, chính khách Trần Trọng Kim.

Tôi nghĩ rằng Mạc Cảnh Huống giữ được cả chữ trung lẫn chữ hiếu: Ông trung với đất nước Đàng Trong dưới sự trị vì của Chúa Nguyễn nhưng vẫn cúng giỗ thân sinh, ông bà họ Mạc, vốn bị Nguyễn Hoàng góp công sức lớn đánh bại. Hiếu thuộc về tình cảm gia đình, gia tộc, không để vướng mắc với chính trị thì có gì là lạ đâu. Ông đã điều hòa được mâu thuẫn giữa hiếu và trung của riêng ông, bởi ông có lí trí để phân tích, luận giải. Tôi cũng liên tưởng đến Ngọc Hân công chúa, hoàng hậu của Quang Trung, tác giả “Ai tư vãn”, bà cũng điều hòa được mâu thuẫn hiếu với cha (vua Hậu Lê) và tình với chồng (Quang Trung đánh đổ triều Hậu Lê). Đọc “Ai tư vãn”, ai dám bảo tình cảm bà dành cho vua Quang Trung không chân thành, sâu đậm, nồng hậu, và bi thương tận đáy lòng?

T.X.A.
chiều 13-01-2023
……………..

(*) Mạc Cảnh Huống (1542-1677), con trai của vua Mạc Đăng Doanh, cháu nội của thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung.
.
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3352185025055425/

“Tình Bắc duyên Nam”… Tình Đỏ duyên Vàng… Cuộc đời vốn phong phú, có nhiều trường hợp khác nhau… Dưới đây là vợ chồng cùng cảnh cùng quê…
Tục ngữ:
NỒI NÀO ÚP VUNG NẤY
LẤY CHỒNG LÀNG, VÀNG CHÔN CỬA NGÕ
THUẬN VỢ THUẬN CHỒNG, TÁT BỂ ĐÔNG CŨNG CẠN
Ngạn ngữ:
NGƯU TẦM NGƯU, MÃ TẦM MÃ
(trâu tìm đến với trâu, ngựa tìm đến với ngựa)
kẻo rồi “ông nói gà, bà nói vịt”.
ĐỒNG SÀNG DỊ MỘNG KHỔ THÂN
(cùng giường khác mộng ước, khổ thân)
Nói mặt này phải nói mặt kia, kẻo bị oán, thậm chí bị chửi.
.
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3352786021661992/
.
Nói mặt này, phải nói mặt khác:
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3352678945006033/

Xem thêm:
NHÂN ĐỌC BÀI THƠ “PHẠM QUỲNH, PHẠM TUYÊN” CỦA THÁI BÁ TÂN
Trần Xuân An

NHÂN ĐỌC BÀI THƠ “PHẠM QUỲNH, PHẠM TUYÊN” CỦA THÁI BÁ TÂN


.

.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , | Leave a Comment »

NHÂN ĐỌC BÀI THƠ “PHẠM QUỲNH, PHẠM TUYÊN” CỦA THÁI BÁ TÂN

Posted by Trần Xuân An trên 13.01.2023

hidden hit counter

.
NHÂN ĐỌC BÀI THƠ “PHẠM QUỲNH, PHẠM TUYÊN” CỦA THÁI BÁ TÂN
Trần Xuân An

Hôm qua, 11-01-2023, thấy trên Facebook của thầy giáo, nhà văn Thái Bá Tân một bài thơ năm chữ quá rõ nghĩa của ông, nhan đề “Phạm Quỳnh, Phạm Tuyên”. Hôm nay, lại thấy trên Facebook của nhà văn Trần Nguyên Vấn có đưa tin Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức sinh nhật thượng thọ của nhạc sĩ Phạm Tuyên. Một người trách mắng, một người có ý đề cao.

Xin lạm bàn về sự tích bi kịch ấy.

1) Ông Phạm Quỳnh (1892-1945) là một học giả uyên thâm, đại thần triều Nguyễn thời bị giặc Pháp “bảo hộ”. Nhiều sách báo đã kết án Phạm Quỳnh là tay sai của Pháp, khi ở vai trò nhà báo của Pháp, kể cả việc giữ chức quan lớn triều đình đã bị Pháp khống chế. Cũng có sách báo nhẹ nhàng hơn, cho rằng ông vẫn có tinh thần dân tộc, thể hiện ở câu văn nổi tiếng: “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; tiếng ta còn, nước ta còn”. Ý ông là, dân tộc còn tiếng nói, văn tự (quốc âm, quốc ngữ Nôm hay la-tinh) thì dân tộc không tiêu vong, không bị đồng hoá. Và ngoài ra, còn ngụ ý về vận nước đen tối rằng, dù phải chịu thân phận làm đĩ như Kiều, nhưng cũng như Kiều, vẫn còn cơ hội đoàn viên, giũ sạch nhơ nhuốc, vì tâm tư luôn trinh trắng, không mất tư chất của mình.

2) Ông Phạm Quỳnh bị Việt Minh hành quyết trong thời điểm Cách mạng Tháng Tám 1945 tại Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên.
.

.
3) Phạm Tuyên là con trai ruột của Phạm Quỳnh. Ông là nhạc sĩ từ lúc trẻ tuổi, đã quên thù cha, theo Việt Minh làm cách mạng, đánh đuổi thực dân Pháp. Phạm Tuyên có nhiều bản nhạc ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam và Bác Hồ (tức là Việt Minh, lãnh tụ, thời Đảng giấu mặt, giải thể tạm thời). Ông Thái Bá Tân và nhiều người trước nữa, trách mắng Phạm Tuyên bất hiếu, phi đạo lí, và khuyên bảo: Thà ở ẩn, còn hơn cộng tác với Việt Minh, ca ngợi lãnh tụ, Đảng cầm quyền, chính quyền đã tử hình cha ruột mình. Trong lịch sử, cũng đã từng có vị tướng Mạc Cảnh Huống (*), hoàng thân triều Mạc, gần giống thế. Chúa Tiên Nguyễn Hoàng nhiều năm đánh giết quan quân Nhà Mạc. Tuy vậy, Mạc Cảnh Huống vẫn tận trung với Chúa Nguyễn. Trong chừng mức nào đó, Phạm Tuyên cũng cùng bi kịch lịch sử – gia đình như Mạc Cảnh Huống.

4) Trước hết, xin thử bàn ngoài lề: Giả thiết chị X. có cha là một kẻ đồng loã, tay chân của bọn cướp của giết người, chiếm đoạt nhà đất người ta. Vậy khi cha chị ấy bị toà án thực thi công lí, phán quyết tử hình, thì chị X. cần có thái độ nào cho phải lẽ? Bản án ấy không sai, chiếu theo luật định. Dĩ nhiên, chị X. không thể căm thù toà án, căm thù chính quyền. Chị ấy vẫn nên là một công dân tốt, thừa nhận cha mình bị quyết án đúng người đúng tội, và tiếp tục tiến thủ trong xã hội do chính quyền ấy quản lí. Ứng xử như thế là đúng mực. Tuy nhiên, thực tế lịch sử không đơn giản như vậy.

5) Trở lại vấn đề Phạm Quỳnh – Phạm Tuyên:

5a.– Phạm Quỳnh có phải tay sai của thực dân Pháp không? Nam Phong tạp chí có phải là công cụ của thực dân Pháp? Khi đảm nhiệm chức quan thượng thư của Nam triều bị “bảo hộ”, Phạm Quỳnh dĩ nhiên cũng bị “bảo hộ”, làm việc theo sự chỉ đạo của thực dân Pháp. Ông có tinh thần dân tộc, nhưng như Kiều, chịu làm đĩ, cố giữ chút lòng trinh bạch, khát vọng thoát khỏi thân phận đĩ, hi vọng lại “trong giá, trắng ngần” — triều Nguyễn và đất nước lại độc lập, tự chủ, thoát ách “bảo hộ” của giặc Pháp? Hơn thế nữa, Phạm Quỳnh từng chủ trương chủ nghĩa quốc gia, theo chính thể quân chủ lập hiến.

5b.– Phạm Quỳnh bị Việt Minh tử hình, có phải là án oan không? Thật ra, chẳng xét xử, tuyên án gì. Ông bị bắt và bị tử hình theo lệnh hành quyết của Việt Minh.

5c.– Việt Minh chủ trương đánh Pháp, nhưng theo phe Liên Xô, Liên Xô uỷ nhiệm cho Trung Quốc cố vấn, viện trợ và chuyển tiếp viện trợ… Phạm Tuyên có vướng mắc Việt Minh đánh Pháp cho Tổ quốc Việt Nam, dân tộc Việt Nam hay đánh Pháp cho Liên Xô, phong trào Cộng sản (như Trần Trọng Kim đã viết trong “Một cơn gió bụi”) không? Rõ ràng Việt Minh, Việt Nam dân chủ cộng hoà không có cờ Tổ quốc mà chỉ có cờ Búa liềm và cờ Sao Lenin nền đỏ, phiên bản cờ Liên Xô! Phạm Tuyên có phải chỉ ca ngợi mặt phải mà quên mặt trái ấy của Việt Minh, Việt Nam dân chủ cộng hoà chăng?

5d.– Nhạc sĩ Phạm Tuyên đã theo Việt Minh chống Pháp, đã ca ngợi Bác Hồ, ca ngợi Việt Minh, ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông không có nỗi lòng thù hận vì cha bị Việt Minh hành quyết. Ông có nhắc lại lời Bác Hồ nói với hai người chị của ông, vào mùa thu 1945: “Cụ Phạm là người của lịch sử, sẽ được lịch sử đánh giá lại sau này. Con cháu cứ vững tâm đi theo cách mạng” (**). Tác phẩm của Phạm Quỳnh cũng đã được nhiều người sưu tập, ấn hành gần đây. Nhưng nên chăng Phạm Tuyên cần minh oan cho cha, nếu Phạm Quỳnh xứng đáng được minh oan, về hành trạng chính trị. Và Phạm Tuyên cũng cần nói thật lòng về nhận thức của ông đối với Việt Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam, về Bác Hồ, một cách toàn diện, chứ không chỉ ca ngợi mặt phải, trong khi mặt trái, khá rõ ràng, như Trần Trọng Kim cùng thời đã viết trong “Một cơn gió bụi” rằng, phương tiện là cứu nước để đi đến cứu cánh là cộng sản hoá, nhập vào khối do Liên Xô đứng đầu với ngọn cờ Búa liềm Sao Liên Xô. Ông không hiểu, hay ông chấp nhận hoàn toàn, hoặc ông giấu kín một nửa lòng mình?
.

.
6) Thử nghĩ về bối cảnh Triều Nguyễn từ sau Kinh đô quật khởi và thất thủ (05-07-1885), Đồng Khánh lên ngôi, cho đến triều Bảo Đại, kéo dài cả thời Bảo Đại chỉ xưng là quốc trưởng (quốc hiệu Quốc gia Việt Nam: 1949-1955), hễ ai cộng tác với thực dân Pháp, thì đều có thể gọi là nguỵ, là Thuý Kiều, kể cả cụ Nguyễn Sinh Sắc, thân phụ Bác Hồ. Chức càng lớn, càng làm lợi cho giặc Pháp. Trong tầng lớp, thành phần đó, vẫn có người mặc dù phải nương vào Pháp, nhưng ít nhiều cũng giúp dân, giúp nước, chứ không đến nỗi nịnh Pháp trên nạt dân dưới, chỉ vinh thân phì gia một cách đê tiện.

Vấn đề là tại sao họ không ủng hộ, tham gia Việt Minh (cộng sản quốc tế) — tôi muốn nhấn mạnh câu này, một câu hỏi đồng thời tự nó là câu trả lời (và tôi cũng đã mạn phép giãi bày hộ bên trên).

Phong trào Cộng sản đã có thực lực từ 1917 tại Nga. Ở nước ta, phong trào Xô-viết Nghệ – Tĩnh đã nổ ra từ 1930-1931, và giành được chính quyền từ Cách mạng Tháng Tám 1945. Phạm Quỳnh cộng tác, ăn lương Pháp từ năm ông mới 16 tuổi, và làm quan cho triều Nguyễn thuộc Pháp ở chức vị không thể cao hơn được nữa, là thượng thư Bộ Lại, Cơ mật viện đại thần. Có điều, ông chủ trương chủ nghĩa quốc gia, chính thể quân chủ lập hiến và mong muốn tự trị trong Liên hiệp Pháp. Đó là chủ trương mà sau này, từ 1949, Bảo Đại đã thực thi sau khi kí hiệp ước với tổng thống Pháp Auriol (Việt Nam độc lập trong Liên hiệp Pháp). Tuy vậy, sự thể đó, thời Phạm Quỳnh, đang còn là mong mỏi, hoài bão. Đến 1949, mới đạt được, nhưng đạt đạt được lại nhờ công cuộc kháng chiến vũ trang của Việt Minh — Việt Minh đánh Pháp, buộc Pháp ở thế phải nhân nhượng, nhưng không nhân nhượng cho Việt Minh, mà cho Triều Nguyễn của Bảo Đại (giai đoạn 1949-1955).

Vấn đề lịch sử là phong trào Quốc gia không thể không đương đầu với phong trào Cộng sản quốc tế tạm thời giấu mặt sau chiêu bài Việt Minh. Quốc gia ngả hẳn về Khối do Mỹ đứng đầu. Việt Minh ngả hẳn về Khối do Nga Xô đứng đầu. Phạm Quỳnh bị Việt Minh hành quyết ngay từ thời điểm Cách mạng Tháng Tám 1945, cùng với cha con Ngô Đình Khôi, Ngô Đình Huân. Có tư liệu cho rằng tổng đốc Nam – Ngãi Ngô Đình Khôi đã từng chống giết Việt Minh.

Sự thật lịch sử là nước ta bấy giờ phân hoá thành hai phe, một dựa Pháp – Nhật – Mỹ và một dựa Liên Xô – Trung Quốc (đứng đầu là Mỹ và Liên Xô). Bên trước, bên sau, rồi đều dựa vào hai cường quốc đứng đầu, một bên dựa Nga Xô, một bên dựa Mỹ — hai cường quốc ấy không phải là cựu thù truyền kiếp, xem ra cũng “dễ coi” hơn giặc Pháp và giặc Tàu. Còn phát-xít Nhật chỉ chiếm trọn vẹn nước ta trong vòng mấy tháng (09-03 đến 15-08 và 02-09-1945), lúc đã quá suy vi, rồi nhanh chóng đầu hàng Đồng minh. Nhưng Phạm Quỳnh đã chết từ cuối tháng 8 hoặc đầu tháng 9-1945.

7) Trong cuộc nội chiến – Chiến tranh Lạnh (1945-1954-1975 cho đến 1991), ở nước ta, số người có cha (hay thân nhân nói chung) bị Việt Minh, Việt cộng giết không ít. Ngược lại, số người có ruột thịt bị Quốc gia, Cộng hoà giết cũng không ít. Oan ức hoặc đúng người, đúng tội chăng? Ứng xử thế nào cho đúng mực? Tôi nghĩ mọi người đều có thể tự trả lời. Thế là hoà giải, hoà hợp dân tộc.

T.X.A.
09:01-11:52, 12-01-2023
…………………

(*) Mạc Cảnh Huống (1542-1677), con trai của vua Mạc Đăng Doanh, cháu nội của thái thượng hoàng Mạc Đăng Dung.
(**) Nguyễn Hoàng Diệu Thuý, “Nhạc sỹ Phạm Tuyên: Lịch sử sẽ công bằng với cha tôi”, báo Tiền Phong điện tử, 04-12-2007:

https:// tienphong. vn /nhac-sy-pham-tuyen-lich-su-se-cong-bang-voi-cha-toi-post103739.tpo?ArticleID=103739&ChannelID=7
.
https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3351193855154542/
.
Xem thêm:
VUA, THẦY, CHA
(bàn luận thêm về “Phạm Quỳnh, Phạm Tuyên”)
Trần Xuân An, 13-01-2023

VUA, THẦY, CHA (bàn luận thêm về “Phạm Quỳnh, Phạm Tuyên”)


.
Xem bài thơ của nhà giáo, nhà văn Thái Bá Tân:
https:// www. facebook. com/100085437663204/posts/143699655154623/
.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , | Leave a Comment »

KẺ SĨ VÀ QUÝ TỘC

Posted by Trần Xuân An trên 11.01.2023

hidden hit counter

.
KẺ SĨ VÀ QUÝ TỘC
Trần Xuân An

con cháu vua quan các triều đại mới
hoàng đế, thượng thư, bố chánh, lãnh binh
cả áo vải lật ngai, xua ngoại viện
đều giũ cờ lau, hôi trâu, tanh sình

từ bộ lạc đến nay, thời đại Đỏ
quyền thành quý tộc, cậu ấm, cô chiêu
Nguyễn Công Trứ: ”Kẻ sĩ” vượt giai cấp
trí thức — công trình tác phẩm hay điêu?

sắp Tết, ngắm tranh, bốn hoa xuân cổ
hài hòa thay, đủ sĩ nông công thương
người tài giỏi xuất thân bất kì gốc
trí ngời thành sách — kẻ sĩ rộng đường

chém phong kiến, bắn vỡ đầu quý tộc
rồi phong kiến Đỏ, quý tộc Đỏ lừng
đại nông, đại công, đại thương, còn sĩ?
cầm quyền khôn, đều đội sĩ trên lưng.

T.X.A.
08:01-09:45, 11-01-2023

https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/3350371691903425/
.
Tranh dân gian cổ truyền: Sĩ nông công thương 仕 ( 士 ), 侬 ( 儂 ) , 工 , 商 — Google search:
.

.

Posted in Chưa phân loại | Thẻ: , , , , , , , , , | Leave a Comment »