Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

Archive for Tháng Sáu 14th, 2021

HỌC TẬP PHẢI BÌNH LUẬN

Posted by Trần Xuân An trên 14.06.2021

hidden hit counter

        
.
HỌC TẬP PHẢI BÌNH LUẬN
Trần Xuân An

viết văn chương đụng vào triết và sử
thời thế buộc hiểu chiến tranh thời mình
học danh nhân nhưng nếu không phê phán
chẳng lẽ yêu cả xấu lệch thất kinh?

sử chính trị lắm tàn nhẫn, mưu chước
sử văn chương, nhiều rượu, tình, danh, hèn
cái đẹp và cái hùng: sen, củ ấu
hương thơm và chất thép cũng đất đen

sử chính trị có lời bình chép sử
sử văn chương có lời bình soạn văn
triết tôn giáo có khế cơ bình luận
tụng ca tất, học hại nước, vô luân

cây lá ngón dĩ nhiên toàn chất độc
vỏ gương sen, vỏ củ sen, cần chê
vỏ củ ấu là thép, để tâm trắng
văn, sử, triết, bình luận, đừng si mê

đâu cứu cánh và đâu là phương tiện? *
chính trị kia! Văn chỉ một: ngôn từ
văn, triết, sử đều là đời, thấu hiểu
biết mặt tốt, mặt xấu, tâm khỏi mù

nhận viện trợ, buộc anh hùng dân tộc
cam “hành vi phương tiện” ác, sai lầm *
loá tuyên truyền, noi gương cả hạn chế
còn phụ thuộc, quan tàn bạo vô tâm!

Ngô Sĩ Liên, lời bình xưa sử cổ
những nhà Nho bình luân lí Truyện Kiều
trong cái cũ, lõi đạo đức khó cũ
triết, sử, văn, học biết trách, biết yêu.

T.X.A.
08:12-09:45, 14-06-2021
…………………..

(*) ~ Cứu cánh có nghĩa là mục đích cuối cùng. Một tiến trình có nhiều đích đến nhưng cái đích cuối cùng của các đích mới gọi là cứu cánh. “Cứu cánh biện minh cho phương tiện”, có thể hiểu bằng ví dụ cụ thể: Nịnh để xin viện trợ là nhục; tiến hành chiến tranh mà hi sinh mạng dân, tiêu diệt đảng phái yêu nước khác là ác; trí trá, tàn nhẫn trong cải cách ruộng đất là bất nghĩa, phi nhân; chịu phụ thuộc dưới quốc kì ngoại cường là bán nước, phi truyền thống (phương tiện). Nhưng mục đích cuối cùng là để cứu nước, cứu dân, giành độc lập, tự do, dân chủ, có quốc kì khác, riêng của nước — quốc kì hiện nay chỉ là logos chính thể (cứu cánh). Vậy thì cứu cánh ấy có thể biện minh cho phương tiện. Tránh phương tiện chịu nhục, ác đức, bất nghĩa, tổn hại quốc thể được thì tốt hơn. Phải hiểu các “hành vi phương tiện” vừa nói là bất đắc dĩ. Nhưng cứu cánh phải ích nước, lợi dân, nhân văn, nhân đạo, chứ không phải vinh thân phì gia… ~ Staline, Mao buộc Bác Hồ phải khẳng định lập trường giai cấp, nên mới có vụ việc Cát Hanh Long Nguyễn Thị Năm, Trịnh Văn Bô và sai lầm để phải sửa sai các đợt cải cách ruộng đất, tiêu diệt đảng viên Quốc dân đảng còn lại…

Ghi chú thêm:
Sau 30-04-1975, có người học tập Phan Bội Châu, Bác Hồ vượt biên “ra nước ngoài tìm đường cứu nước”, chịu đứng trong các tổ chức tôn giáo, chính trị của ngoại quốc như Nguyễn Ái Quốc đứng trong Tổ chức Quốc tế đệ tam của Liên Xô thuở trước, chấp nhận sự điều khiển của Tổ chức ấy… Thật ra, trong thời thế của Bác Hồ như thế cũng đã là bất đắc dĩ, vì đó là con đường phi truyền thống, thậm chí đã bị lên án như Lê Chiêu Thống, Nguyễn Ánh (và cả Ngô Đình Diệm nữa, cũng bị lên án kịch liệt). Nhưng cũng nên nhớ, Lê Chiêu Thống là vua, Nguyễn Ánh là chúa, chứ Nguyễn Ái Quốc không có cương vị như vậy, mà chỉ là thường dân, chịu đóng một vai trò nhỏ bé ở nước ngoài…
Tuy vậy, vĩ nhân Hồ Chí Minh đã thành công.
Dẫu sao, cũng cần phân tích rõ. Đó là con đường bất đắc dĩ, phi truyền thống, dẫn đến nội chiến, đất nước thành Điểm nóng trong Chiến tranh Lạnh, và còn hệ luỵ đến sau này.

https:// www. facebook. com/tranxuanan.writer/posts/2915653235375275/

Ảnh: Cầu Hiền Lương, sông Bến Hải trước 1967 — của Tạp chí LIFE:


.

Posted in Không phân loại | Tagged: , , , | Leave a Comment »