Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

NGƯỜI MẸ TRONG CHIẾN TRANH (khúc 16)

Posted by Trần Xuân An trên 27.05.2020

hidden hit counter

.
        
Bổ sung: khúc 16 (tự viết bạt)
NGƯỜI MẸ TRONG CHIẾN TRANH
Trần Xuân An

16 (khúc bạt)

lắng lòng, tôi nghiệm tôi, thuở đó
vàng, học trắng, dạy đỏ nhưng trong
hai Miền tang chế chất chồng
thắp hương riêng, còn nhẹ không, khói mờ

sống văn, sử, sống thơ, ngẩng mặt
trầm tích than, cát cắt, kết tinh
thương Cao, sai đúng, tự tình *
vẫn Nhân quyền thét rung rinh mọi triều

tàn tru di, cũng tiêu tập ấm
thưởng phạt kia đều lấm Nhân quyền
mong trung thực cả hai Miền
cả hai Khối lẫn nỗi riêng mỗi người

đau bị chém ba đời lí lịch
Cao Bá Nhạ tháo xích bằng thơ
tru di vẫn vậy, bây giờ
cả Miền Nam đều ngất ngơ rụng đầu

lí lịch trong xưa sau: gia phổ
cần cái nhìn sáng đỏ, tỏ vàng
chống hai Khối đều xâm lăng
mỗi người, tự sống nên thân phận mình

thuở chiến tranh, gia đình tôi đấy
thời hậu chiến, là vậy, thường dân
khúc ngâm đã kết còn ngân
tự dưng viết bạt như ngần ngại chi

chẳng có ai thoát li gia phổ
nào ai không Quốc tổ gia tiên
tôi sợ thơ tôi gây phiền
này “Tự tình khúc” Nhân quyền sử văn…*

mọi gia phổ người thân hai ngả
đỏ vàng lam bảy đoá chung bình *
sáu ngoại xâm nội chiến mình
viết về mẹ, lí lịch hình dung ra

viết về mẹ, gần xa quanh mẹ
nét chiến tranh, thời thế đậm mờ
lịch sử thật, nhẹ như thơ
mãi hiền lành tự bao giờ mẹ tôi.

T.X.A.
27-05 & 02-06-2020
………………

(*)a ~ Cao Bá Nhạ và “Tự tình khúc” (song thất lục bát).
Cao Bá Nhạ bị liên luỵ trong án tru di tam đại do người chú Cao Bá Quát tổ chức nổi dậy chống triều đình (1854, phù Lê Duy Cự), nhưng Cao Bá Nhạ trốn đi, rồi về sau, trong năm 1859, ông lại bị tố giác (theo một bản tấu trong Đại Nam thực lục) hay bị vu oan (theo “Tự tình khúc”), rằng bản thân ông đã tổ chức cuộc nổi dậy mới (phù Lê Duy Hoà).
Xin lưu ý đó là bản tấu về quá trình điều tra (hay tra khảo), vận động quần chúng truy bắt nghi phạm, trong một vụ án “nổi dậy” nhỏ, loại “nổi dậy” bấy giờ xảy ra khá nhiều, từ ngoài Bắc gửi vào Huế (“xa mặt trời”).
Ở đây, chỉ nói án tru di tam tộc (hay tam đại) do một người duy nhất trong gia tộc gây ra là loại hình án vi phạm nhân quyền. Qua đó, cũng phê phán cả loại tưởng thưởng phong tước, tập ấm ba đời, năm đời trong gia tộc cho người có công với triều đình phong kiến.
Về sau, nhân dân gọi đó là chủ nghĩa lí lịch.
Nói rõ hơn, ở đây chỉ nhằm phê phán chủ nghĩa lí lịch, bắt tội liên luỵ hoặc được hưởng công bằng chức quyền do các quan hệ gia tộc. Hiến pháp và luật pháp xây dựng trên căn bản Nhân quyền của Liên hiệp quốc thì không thể có chủ nghĩa lí lịch về mặt pháp lí, hình án, về tưởng thưởng, mà chỉ nhục, vinh, trên phương diện tinh thần và chỉ trên phương diện tinh thần thuần tuý mà thôi.
“Tự tình khúc” mặc dù có những hạn chế thời đại nhất định, khi chưa có ánh sáng Nhân quyền sáng soi, là tiếng kêu đòi thống thiết về Nhân quyền.
T.X.A.
( https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2607422326198369/ )

(*)b ~ Sách báo từng thể hiện cái nhìn cũ: Đỏ là tay sai, do Liên Xô đào tạo, chỉ huy, Trung Quốc điều khiển, và Vàng cũng tay sai của Pháp, Nhật, Mỹ. May ra trong cả hai phe đó có người còn tinh thần dân tộc, vậy là cũng khá rồi. Dĩ nhiên, có một bên cam làm tay sai mà có hiệu quả. Không làm tay sai, súng đạn đâu để đánh nhau! Nhưng đó là cái nhìn đen tối về mặt trái! Bảy đoá đỏ, vàng, lam chung một bình sọ trắng đất nâu mới thật là biểu tượng mặt phải giai đoạn lịch sử ấy: – Đỏ: chống Pháp, Nhật, Mỹ; – Vàng: chống Liên Xô, Trung Quốc (chống cộng); – Lam (Chùa, Đình làng…): chống chủ nghĩa vô thần và Thiên Chúa giáo Rôma…

Link khúc 16:
https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2605913526349249/

Link khúc 15:
https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2595186230755312/
.
Ảnh minh hoạ – Google search
.

.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: