Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

TỪ “ĐẢNG” & Ý NIỆM ĐA ĐẢNG

Posted by Trần Xuân An trên 09.02.2020

hidden hit counter

.
        
TỪ “ĐẢNG” (黨, 党)
& Ý NIỆM “ĐA ĐẢNG”

Trần Xuân An

Các cụ lớn tuổi thường mắng hoặc than phiền bọn trẻ con hay lũ thanh niên ham chơi, tụ tập, nhỏ thì chia phe ném đất cày, lớn lại tệ hơn, chè chén, đánh bài, đánh bạc, bằng bốn chữ: “tập chúng đồ đảng” (kết nhiều người để lập thành phe nhóm). Và chắc chắn ai cũng từng nghe hoặc đọc thấy danh ngữ “đảng cướp”, tức là bọn cướp có tổ chức khá chặt chẽ. Trên báo chí hiện nay, các nhà báo đang dùng các từ “băng đảng”, “bè đảng”…

Thật ra, tự thân cụm từ “tập chúng đồ đảng” có sắc thái trung tính, không hàm ý xấu.

Nghĩa từ điển đúng là như thế: “Đảng” có nghĩa là nhiều người tụ tập, kết nối với nhau, thành phe, thành cánh, thành phái, thành bè, có chung sở thích, khuynh hướng.

Nhưng nội hàm từ ghép “chính đảng” là tổ chức chính trị, với sắc thái nghiêm túc.

Trong một số sách báo cũ, xuất bản trước 1945, chúng ta còn thấy có các cụm từ như “Đảng Văn thân”, “Đảng Cần vương”, chỉ lực lượng yêu nước, chống Pháp, sát tả, bảo hoàng theo ý thức trung quân. Tuy nhiên, từ “Đảng” trong hai cụm từ đó không phải do lực lượng yêu nước chống ngoại xâm ấy tự xưng.

Lực lượng yêu nước, chống Pháp tự dùng chữ “Đảng” ở nước ta đầu tiên chính là Quốc dân đảng, chính đảng do lãnh tụ Nguyễn Thái Học sáng lập vào năm 1927. Việt Nam Quốc dân đảng là một chính đảng đầu tiên được tổ chức theo cách thức hiện đại: có tôn chỉ, điều lệ, tuyên thệ, đảng kì, phân bố nhân sự, hội họp…

Từ đó trở đi, nước ta còn có thêm các chính đảng khác, trong đó nổi bật nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam (1930).

Nói như vậy để thấy rằng trong lịch sử cận – hiện đại, ý niệm chính đảng và đa đảng (đa chính đảng) đã có từ lâu.

Và như mọi trường hợp dùng từ khác, khi nói tắt, viết rút gọn, phải được hiểu trong văn cảnh, ngữ cảnh, ngữ điệu cụ thể, nhất định.

T.X.A.
07-02-2020

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2516946665245936/

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: