Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

Archive for Tháng Hai 9th, 2020

TỪ “ĐẢNG” & Ý NIỆM ĐA ĐẢNG

Posted by Trần Xuân An trên 09.02.2020

hidden hit counter

.
        
TỪ “ĐẢNG” (黨, 党)
& Ý NIỆM “ĐA ĐẢNG”

Trần Xuân An

Các cụ lớn tuổi thường mắng hoặc than phiền bọn trẻ con hay lũ thanh niên ham chơi, tụ tập, nhỏ thì chia phe ném đất cày, lớn lại tệ hơn, chè chén, đánh bài, đánh bạc, bằng bốn chữ: “tập chúng đồ đảng” (kết nhiều người để lập thành phe nhóm). Và chắc chắn ai cũng từng nghe hoặc đọc thấy danh ngữ “đảng cướp”, tức là bọn cướp có tổ chức khá chặt chẽ. Trên báo chí hiện nay, các nhà báo đang dùng các từ “băng đảng”, “bè đảng”…

Thật ra, tự thân cụm từ “tập chúng đồ đảng” có sắc thái trung tính, không hàm ý xấu.

Nghĩa từ điển đúng là như thế: “Đảng” có nghĩa là nhiều người tụ tập, kết nối với nhau, thành phe, thành cánh, thành phái, thành bè, có chung sở thích, khuynh hướng.

Nhưng nội hàm từ ghép “chính đảng” là tổ chức chính trị, với sắc thái nghiêm túc.

Trong một số sách báo cũ, xuất bản trước 1945, chúng ta còn thấy có các cụm từ như “Đảng Văn thân”, “Đảng Cần vương”, chỉ lực lượng yêu nước, chống Pháp, sát tả, bảo hoàng theo ý thức trung quân. Tuy nhiên, từ “Đảng” trong hai cụm từ đó không phải do lực lượng yêu nước chống ngoại xâm ấy tự xưng.

Lực lượng yêu nước, chống Pháp tự dùng chữ “Đảng” ở nước ta đầu tiên chính là Quốc dân đảng, chính đảng do lãnh tụ Nguyễn Thái Học sáng lập vào năm 1927. Việt Nam Quốc dân đảng là một chính đảng đầu tiên được tổ chức theo cách thức hiện đại: có tôn chỉ, điều lệ, tuyên thệ, đảng kì, phân bố nhân sự, hội họp…

Từ đó trở đi, nước ta còn có thêm các chính đảng khác, trong đó nổi bật nhất là Đảng Cộng sản Việt Nam (1930).

Nói như vậy để thấy rằng trong lịch sử cận – hiện đại, ý niệm chính đảng và đa đảng (đa chính đảng) đã có từ lâu.

Và như mọi trường hợp dùng từ khác, khi nói tắt, viết rút gọn, phải được hiểu trong văn cảnh, ngữ cảnh, ngữ điệu cụ thể, nhất định.

T.X.A.
07-02-2020

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2516946665245936/

Posted in Không phân loại | Tagged: , , , , , , , , | Leave a Comment »

LÁ VÚ SỮA, 1991

Posted by Trần Xuân An trên 09.02.2020

hidden hit counter

.
        
LÁ VÚ SỮA, 1991
Trần Xuân An

        lá mang màu đất lên cành
        lá quang hợp, cô đậm xanh sắc trời
        xưa – sau, gần gũi – xa xôi
        lá biện chứng không gian – thời gian đây!
                (Lá vú sữa lá âm dương, T.X.A.)

bỗng dưng hay phải vậy, rơi vào thơ tôi chiếc lá
hai nửa từng sự thật, đậm xanh – nâu non
hai cái nhìn, hai lứa tuổi, cũ và Đổi mới
hai tâm trạng, mỗi ấn tượng tâm hồn

Đất nước này bao nhiêu người cầm bút
cây vú sữa là hiện thực Việt Nam rứt lá tặng đều
nhất thiên nhiên, loài cây khác nhau hai mặt lá
tặng cái nhìn hai mặt: 1991, biến động – đáng yêu

(thật ra, mỗi biến động thời cuộc
buộc bao người cầm bút phải ngẫm lại cái nhìn
tự xét cái nhìn cố hữu lâu ngày thành định kiến
cây đời thả lá âm dương trên bản thảo, trang in)

với riêng tôi, 19 tuổi tôi, 91 lịch sử
với mọi người, 1975 và 1991, rõ ràng hơn
hai lần lá vú sữa, không tách được hai mặt lá
không trốn được thời tiết, từng giọt sương tròn

(nhưng vết sâu đục, dính nhọ tro ngoài đồng đốt rạ
nào phải tự thân, bản chất lá vú sữa đâu
hai mặt lá âm dương, mắt nhìn đừng phiến diện
cũng đừng kể chi vết nhọ, vết sâu)

xanh đậm – nâu non, phải và trái
mặt lá nào cũng đẹp, cái đẹp văn chương
biến động lịch sử như cơn gió lật, lật lá vú sữa
phản ánh hai màu vào những giọt sương

cây lịch sử, sương nạm ngọc lịch sử
sương không khô, thành vạt nắng tưới tươi cây
đều làm sáng cây, đều nhận về hai màu của lá
lá tung sương làm mưa, trái căng sữa ngọt, đất này

02-02-2020, nâu non – xanh đậm
chưa có gì hay, dù lá vẫn tươi
quay lại thế kỉ trước
Bác Hồ bật khóc năm 20

rơi vào thơ, lá vú sữa nhiệt đới mình nhắc
Hiến pháp Nga 1993, lâu rồi
đa đảng và nhà nước thế tục *
lá xa xôi cũng bừng lên lay lật. Tuyệt vời!

chưa có gì mới đâu, hỡi lá vú sữa
tuân thủ Hiến pháp nước mình thôi
đôi cánh 0202-2020, lá rơi vào giữa
Chim Lạc không thể bay cao. Mùng 9 Tết qua rồi!

hai lần lá vú sữa rơi, 75 và 91, nếu thêm lần khác nữa
toàn bộ tác phẩm tôi từ trung học đến huyệt chôn
vẫn là tôi, tôi vẫn là một chỉnh thể
như toàn diện lá vú sữa là xanh đậm, nâu non

nhưng lá vú sữa rơi thêm một lần khác nữa
Chim Lạc sẽ bay cao, cao vượt mây trời
như nước Nga hôm nay vượt xa nước Nga ngày trước
chuyên chính đơn nhất quá trói buộc người

lá vú sữa là xưa sau, trời đất
75 và 91 là phải vậy mặc dù như thể bỗng dưng
thổ hoàng hiện thực, diệp lục cũng là hiện thực
bài thơ độ ấy, ý thơ trước đó những năm đã từng

lá vú sữa là biểu tượng biến động, mới thay cũ
thống nhất – tất yếu; tất yếu – hết Liên Xô
lá vú sữa là cái nhìn hai mặt toàn diện
rơi vào trán mọi người, đâu chỉ người cầm bút mơ hồ.

T.X.A.
khuya 08 – 09-02-2020
……….

(*) Điều 13 và điều 14.

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2518036411803628/
.
Ảnh của Wikipedia
.
https://txawriter.files.wordpress.com/2020/02/0a3c6818-9765-4abd-b638-0d506650a818.jpeg
.

Posted in Không phân loại | Tagged: , , | Leave a Comment »