Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

Archive for Tháng Mười Hai 4th, 2019

Tri ân danh nhân thế giới người ngoại quốc ở tên đường

Posted by Trần Xuân An trên 04.12.2019

hidden hit counter

.
        
LÒNG BIẾT ƠN VĂN MINH
VÀ NHỮNG TÊN ĐƯỜNG
DANH NHÂN NƯỚC NGOÀI
Trần Xuân An

thành phố mình biết đâu ngày nào đó
có tên đường Socrates,
        gợi nhớ duy tâm khách quan
nối dài là đường Platon,
        để em mỉm cười về ý niệm tuyệt đối
đấng cao xanh không dáng hình, dung nhan

đường nối liền nhau đó nhắc em đối thoại
hỏi duy tâm chủ quan, về thượng đế không bàn
hỏi phiếm thần luận rồi duy vật
học là hỏi thầy và tự hỏi bản thân

có tên đường Thalès, bậc thầy về toán
định lí hình học nào đưa đến đường Pythagore
tên đường Newton, quả táo rơi vỡ ra định luật
đường Edison thắp sáng Trái Đất, bớt đêm mờ

có con đường nhắc nhở anh tuổi làm khoá luận
Shakespeare, thắp mặt trời ở Xứ Sương Mù
đường Hemmingway,
        thương “Một nơi sạch sẽ, sáng sủa”
vĩnh biệt năm thế kỉ thực dân, đọc kinh Hư vô ư?

có người mong muốn một tên đường: Chữ Quốc Ngữ (*)
còn họ tên De Rhodes, ghi lại trong sử thôi em
thứ chữ truyền lệnh thực dân,
        dân mình viết hịch chống Pháp
quý chữ thế đó,
        không thể nhớ ơn trăm năm đen tối màu đêm

những tên đường
        tỏ lòng tri ân danh nhân ngoại quốc
trong ngàn tên đường Việt Nam giữ nước đuổi thù
thế giới này, em ơi, nền văn minh nhân loại
chia cho mọi nơi, trừ nơi không chịu học, chối từ!

T.X.A.
04-12-2019
………………….

(*) Ông Nguyễn Linh Đàn (Quảng Trị) đề xuất.
Tôi xin ghi chú thêm cho rõ: Không phải là người đầu tiên phiên âm tiếng Việt ra chữ Quốc ngữ ABC (la-tinh hoá quốc âm), với mục đích học tiếng Việt để truyền đạo Thiên Chúa Roma đồng thời báng bổ tam giáo đồng quy cùng tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của Việt Nam, nhưng De Rhodes cũng có góp sức trong việc đó. Sử kí Việt Nam có ghi rõ họ tên ông với tư cách, phần hành, mục đích như vậy, nhưng không thể nhớ ơn ông. Không thể nhớ ơn người kế tục chế tác “vũ khí” ấy để xâm lăng văn hoá, tạo nội phản cho thực dân xâm chiếm bằng súng đạn, nhưng cũng không thể không ghi nhận De Rhodes là một trong nhiều tác giả Chữ Quốc ngữ ABC, dù chỉ là tác giả kế tục, chứ không phải là tác giả nguyên khởi. Sự thể đó cũng như không thể nhớ ơn kẻ chế tạo súng đạn Pháp, bắn vào dân tộc Việt Nam. Nhưng, chúng ta nhớ ơn Cao Thắng bắt chước cách thức chế tạo súng của người Pháp để rèn đúc thành súng do chính bàn tay thợ Việt Nam làm, để chống lại thực dân Pháp. Và, chữ quốc ngữ ABC chỉ là CÔNG CỤ mà thôi, còn nội dung văn bản là tuỳ người dùng công cụ ấy (thực dân dùng nó – chữ quốc ngữ ABC – để viết sách báo, công văn chống Việt Nam; người Việt Nam dùng nó – chữ quốc ngữ ABC – để viết sách báo, công văn chống thực dân xâm lược). — T.X.A.

https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2456518137955456/
.
Tranh: Chân dung W. Shakespeare (Google search)
.
.

https://txawriter.files.wordpress.com/2019/12/0ee5a033-f460-4f46-92af-6230596f7342.jpeg
.

Posted in Không phân loại | Tagged: , , , , , | Leave a Comment »

Về chữ quốc ngữ abc & tri ân danh nhân ngoại quốc: CHUYỆN TRÒ TRÊN FB

Posted by Trần Xuân An trên 04.12.2019

hidden hit counter

.
        
CHUYỆN TRÒ TRÊN FB

Cảm ơn bạn Duong Thi Thu Thi đã góp ý. Cảm ơn cả bác sĩ Tam Nguyen Tue Nguyen đã trả lời giúp.

Còn mình, ý kiến mình thì sao đây? Lâu nay mình thể hiện ra cũng nhiều rồi, nhưng đây là vấn đề “nhạy cảm” mặc dù đã thuộc về giai đoạn lịch sử cũng hơi xa. Vì đang dễ động chạm, nên mình không viết thành văn khảo luận, nghị luận, mà chỉ bằng thơ, tiểu thuyết.

1) Mình không cổ hủ, tuy có đôi khi hoài niệm ngày xưa ngày xửa. Mình vẫn thích duy tân, như Đông Kinh nghĩa thục (1907), phong trào Duy Tân (1908): BẢN SẮC VIỆT NAM VI THỂ, KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ ÂU MỸ VI DỤNG.
Ôn cố tri tân thì ai cũng cần, mình cũng thế.

2) Mình ngẫm lại, thấy cuộc “cách mạng” do thực dân Pháp và Thiên Chúa giáo cưỡng bức trong nửa sau thế kỉ XIX thật kinh khủng: chữ quốc ngữ abc, y phục, nhà cửa, công kĩ nghệ…v.v… Đó là cuộc tiếp xúc và hấp thu văn minh Âu Tây, làm thay đổi xã hội, con người một cách sâu xa, mạnh mẽ. NHƯNG KHÔNG PHẢI DÂN TỘC MÌNH TIẾP THU, HỌC TẬP VĂN MINH CHÂU ÂU MỘT CÁCH BÌNH THƯỜNG, BÌNH ĐẲNG, MÀ TRONG HOÀN CẢNH BỊ XÂM LƯỢC, MẤT NƯỚC, BỊ CƯỠNG BỨC ĐỒNG HOÁ NHƯNG THÂN PHẬN DÂN TỘC CHỈ LÀ NÔ LỆ. Và để cứu nước, thoát khỏi phận nô lệ thì PHẢI HỌC GIẶC PHÁP (& nhiều nước Phương Tây) ĐỂ ĐÁNH ĐUỔI PHÁP… Vì thế, cho nên nói biết ơn các cố đạo về chữ quốc ngữ (riêng điều này, chưa nói lĩnh vực khác) thì LÒNG TỰ TRỌNG DÂN TỘC KHÔNG CHO PHÉP. Chữ quốc ngữ chỉ là chiến lợi phẩm, là công cụ đánh Pháp, phê phán giáo quyền Thiên Chúa giáo thuở bấy giờ. … Dĩ nhiên, chữ quốc ngữ vẫn còn sử dụng mãi mãi, trong mọi lĩnh vực, với ý thức nó là chiến lợi phẩm, ta có gia công, cải tiến đó…

Mình đề nghị đặt thêm tên đường bằng tên người Âu Mỹ, nhưng hành trạng không dính líu đến 5 thế kỉ thực dân. Ví dụ: Platon, Socrates, Shakespeare, Newton, Thalès, Pythagore, Edison…v.v… cả Hemmingway thế kỉ XX…

( https://txawriter.wordpress.com/2019/12/04/tri-an-danh-nhan-the-gioi-nguoi-ngoai-quoc-o-ten-duong/ )

Chốt lại ý này: PHẢI HIỆN ĐẠI HOÁ CHO KỊP VỚI VĂN MINH NHÂN LOẠI, NẾU KHÔNG LÀ LẠI MẤT NƯỚC. NHƯNG KHÔNG QUÊN GIÁ TRỊ TRUYỀN THỐNG CỦA DÂN TỘC. Điều này ai cũng biết và đồng ý.

3) Nhưng mình viết vậy, chứ ai muốn làm gì thì làm, vì mình có quyền lực đâu mà ngăn cấm họ.

T.X.A.
03 & 04-12-2019
https://www.facebook.com/tranxuanan.writer/posts/2456216891318914/
.

https://txawriter.files.wordpress.com/2019/12/e41a6b3f-f19c-4924-9b9e-0c606c3c1cf9.jpeg
.

https://txawriter.files.wordpress.com/2019/12/9daa7c11-bdbb-490c-9102-bc37837be967.jpeg
.

Posted in Không phân loại | Leave a Comment »