Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

Bài 27: RUỘNG ĐẤT, NGUYÊN LÍ ĐỎ

Posted by Trần Xuân An trên 29.09.2019

hidden hit counter

.
        
RUỘNG ĐẤT,
NGUYÊN LÍ ĐỎ
Trần Xuân An

nguyên lí đỏ ở nước ta
có từ bao giờ?
sử chép, hai kẻ sĩ Tiên Lễ, Lệ Sơn *
thời Tự Đức
tâu rằng cố đạo Pháp
quyên của người giàu chia cho người nghèo
nên giáo đường càng ngày càng đông
kính xin hoàng thượng
chia đều ruộng đất cho dân
thực tế hơn hẳn
bản giấy “Thập điều” cấm đạo

vua Tự Đức giật mình chăng
sực nhớ sử về phong trào Tây Sơn
cũng thủ thuật vận động binh phu gươm súng
cướp của giàu chia cho nghèo
nhưng triều Nguyễn, công điền đã sẵn
kho thóc nghĩa thương cứu trợ cũng sẵn
hai kẻ sĩ Tiên Lễ, Lệ Sơn
phải phạt trượng
tù nơi gió hút đèo heo

nguyên lí chủ nghĩa đỏ có từ thuở đó
trong cuộc chiến chinh Tây Sơn
kêu gọi xương máu nông dân
kêu gọi xương máu thợ thuyền
tầng lớp dưới
và cả trong kế sách kẻ sĩ Tiên Lễ, Lệ Sơn
giành lại nhân dân khỏi tay Pháp
khoác áo cố đạo
Tự Đức lại quyết làm sáng lên công điền
sáng lên kho thóc nghĩa thương
không chia đều ruộng đất
(chia đều, người yếu làm sẽ bỏ ruộng hoang
chia đều, người giỏi làm sẽ thiếu đất)

từ Xô viết Nghệ Tĩnh
đến Chiến tranh Đỏ – Vàng
rồi mười lăm năm Hậu chiến
cũng trăn trở, đấu tố, tự sát
vì ruộng đất, với người cày
vì nhà máy, công trường, với người thợ
nguyên lí chủ nghĩa đỏ
li nước ướp lạnh tỉnh người
hay li rượu bừng bừng say…

T.X.A.n
trước 10:23, 29-09-2019
…………

(*) Lương Trợ Lý, Hoàng Hữu Phu, làng Tiên Lễ, làng Lệ Sơn, huyện Minh Chính, tỉnh Quảng Bình (sự kiện năm 1857). Xem: Quốc sử quán Triều Nguyễn, Đại Nam thực lục chính biên, bản dịch, tập 28, Nxb. KHXH., 1973, tr. ‪381 – 382.‬
…..
Huyện Minh Chính ngày xưa (huyện Tuyên Hoá, huyện Minh Hóa hiện nay), ở phía tây Quảng Trạch (theo báo điện tử Quảng Bình).

…..
Bài ca dao lâu đời về quan hệ tam giác (ba bên) giữa ruộng của chủ ruộng với sức lao động của nông dân làm rẽ (đấu thầu để làm thêm hoặc không có ruộng phải thuê đất) và với ruộng công điền (đồng nghĩa với quan điền, tức ruộng nhà nước), nhiều người biết, nhất là học sinh, dù học sinh chỉ được hiểu một cách phiến diện:

từ nay tôi cạch đến già
tôi không dám cấy ruộng bà nữa đâu
ruộng bà vừa xấu, vừa sâu
vừa bé hạt thóc, vừa lâu đồng tiền
tôi về cấy ruộng công điền
bát gạo đã lớn, quan tiền trao tay.

Chính nhờ ruộng công điền mà người nông dân không bị địa chủ ép buộc, bóc lột.


.
      

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

 
%d bloggers like this: