Chiếc cầu Ý Hệ (cầu Hiền Lương)

người bắn nhau nhưng đâu phải bắn nhau / bắn những ngoại xâm sau lưng nhau đó (thơ Trần Xuân An)

CẢM NHẬN THẾ NÀO VỀ MỘT BÀI CA DAO XƯA

Posted by Trần Xuân An on 01.10.2015

hidden hit counter

 
.
CẢM NHẬN THẾ NÀO VỀ MỘT BÀI CA DAO XƯA
Trần Xuân An

trên trời có đám mây xanh
ở giữa mây trắng chung quanh mây vàng
ước gì anh lấy được nàng
để anh mua gạch Bát Tràng về xây
xây dọc rồi lại xây ngang
xây hồ bán nguyệt cho nàng rửa chân
có rửa thì rửa chân tay
chớ rửa lông mày, chết cá ao anh!

(ca dao)

Ngẫm lại bài ca dao xưa, cảm nhận ra nét tế nhị và thật lòng của người xưa, vô cùng đáng trân trọng. Thêm vào đó, còn khiến tôi sực tỉnh, nhận ra cô gái trong bài ca dao này chỉ là thanh nữ thành thị, nhưng, biết đâu, cũng có thể là cô thôn nữ sau buổi diễn chèo tuồng trên sân đình làng.

Dĩ nhiên đây là bài ca dao thuộc thể hứng, một trong ba thể phổ biến của ca dao, nhưng hai câu mở đầu, thường là thể hiện những cảnh vật gợi cảm hứng thơ của tác giả dân gian, ở trường hợp này:

trên trời có đám mây xanh
ở giữa mây trắng, chung quanh mây vàng

vẫn khiến tôi hình dung ra trang phục của cô gái thành thị như nàng tiên trên trời, hay phông màn của diễn viên thôn nữ ở vuông chiếu, sân khấu tuồng chèo, tại các sân đình, mà dân gian đã ảo hóa để ngợi ca.

Tuy vậy, điểm sáng nghệ thuật chính là tác giả bài ca dao muốn nhắc nhở cô gái rằng, chính khi cô rửa đi nét mực kẻ lông mày, để hiện ra lông mày do cha mẹ cho, lông mày thật, mới khiến “chết cá ao anh” ấy, vì quá xinh, quá đẹp:

có rửa thì rửa chân tay
chớ rửa lông mày, chết cá ao anh

(ca dao)

Nói là đừng rửa trôi mực kẻ, nhưng thực ra là muốn nói hãy rửa đi, để lông mày thật khiến cá anh “được chết”!

Cách ca ngợi nhan sắc theo mẫu thức “chim sa cá lặn” ở ca dao còn kín đáo và hay hơn cả nhà thơ chạm trổ ngôn từ bậc nhất là Nguyễn Gia Thiều nữa:

chìm đáy nước cá lờ đờ lặn
lửng da trời nhạn ngẩn ngơ sa

(Cung oán ngâm khúc).

Đây là bài ca dao khiến nhiều nhà phê bình, nhà giáo văn chương, từ trước đến nay, tuy đều thấy hay, nhưng cũng đều phân tích,giảng bình sai lệch hoặc thiếu sót! Thậm chí, có người vì không hiểu hai câu đầu,nên chỉ cho là thuộc trường hợp thể hứng mà hình ảnh thơ, ý thơ thường không liên quan gì đến nội dung chính của bài, hoặc tệ hơn, có người cắt béng luôn hai câu cuối!

T.X.A.
15-9 HB15 (2015)

.

.
Cũng có thể xem tại:
https://www.facebook.com/notes/tran-xuan-an/cam-nhan-the-nao-ve-mot-bai-ca-dao-xua-tran-xuan-an/1623631201244158?pnref=lhc

Xem thêm:
https://sites.google.com/site/tranxuananwriter/Home/danh-muc-tac-pham-txa/bai-moi-viet-4/txa-long-may-nho-hien-nhu-cha-me-cho
.
http://www.tranxuanan-writer.net
http://www.txawriter.wordpress.com
http://www.facebook.com/tranxuanan.writer
.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: