http://xuanduc.vn/baiviet.aspx?id=925&nhom=6

04-10 HB9

Thưa hai anh Lưu Quốc Hòa và Việt Nhân,

Xin trao đổi với hai anh Lưu Quốc Hòa và Việt Nhân ở một khung ý kiến này nữa. Sau đó, xin phép hai anh cho tôi được ngưng trao đổi vấn đề chúng ta đang bàn. Tôi thấy cũng đã phiền lòng nhà văn Xuân Đức hơi nhiều rồi.

Xin phân biệt trong các ý kiến đã trao đổi giữa chúng ta:

1) Thực tại:

a. Chức năng, nhiệm vụ của Hội Nhà văn Việt Nam theo điều lệ Hội;
b. Thực trạng xin gia nhập và xét duyệt, biểu quyết bằng phiếu kín cho vào Hội…
c. Quan niệm về Hội Nhà văn Việt Nam, danh hiệu Nhà văn trong xã hội;

2) Đề xuất (trình bày ý kiến cải tiến, trên cơ sở điều lệ Hội hiện hành và hoạt động hiện hành của Hội, đặc biệt trong năm 2009, nhất là từ khi có Trang Thông tin điện tử HNV.VN., xuất hiện giữa các trang Ttđt., các điểm mạng toàn cầu về văn chương khác đã xuất hiện trước đó không lâu):

a. Đổi mới từ thiếu dân chủ – bưng bít thông tin sang dân chủ – công khai;
b. Thay thế cơ chế “xin – cho” bằng “chuẩn – quyền & nghĩa vụ”
c. Danh hiệu Nhà văn và danh hiệu Nhà văn nhân dân

Thưa hai anh,

Tôi chỉ xin nói rõ thêm hai ý kiến:

1) Nhà văn, nhà báo, nhà giáo đều cao quý. Nhưng xưa nay, nhà văn đích thực, thiên tài thì rất hiếm. Chỉ xin nói: Các nhà văn có nhiều đóng góp về tác phẩm thuộc loại có giá trị về chất lượng, hiện còn sống, xứng đáng được bầu chọn và tấn phong danh hiệu Nhà văn nhân dân. Hầu hết, trong diện này, là các vị thành danh, vào Hội trước 1975 hay trước 1986. Còn các nhà văn khác (hội viên các hội nhà văn địa phương, kể cả hội viên HNV.VN.) thì cũng là những người từ chuẩn 2 đầu sách và trên chuẩn 2 đầu sách (10, 15, 30, 50 đầu sách…), giá trị sách đang trên tiến trình xác lập. Xin phân biệt Nhà văn nhân dân với Nhà văn.

2) Là hội nghề nghiệp, nên đợi đến già, đến gần chết mới được kết nạp thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam thì chắc không đúng. Già, sắp đến lúc về với cõi hư vô vĩnh hằng, thì làm sao còn đủ sức khỏe, thời gian trời cho để hành nghề? Kết nạp như thế là lầm lẫn giữa việc vào Hội để hành nghề với lễ tấn phong danh hiệu Nhà văn. Lẽ ra, chỉ cần đạt chuẩn 2 đầu sách (cộng với một số bài khác ngành như đã trình bày ở các khung ý kiến trên), lúc còn trẻ, còn khỏe, mới cần vào Hội. Đối với các vị lớn tuổi, thì chỉ bầu chọn và tấn phong danh hiệu Nhà văn nhân dân mà thôi. Ấy là nói chuyện “lẽ ra”.

Theo đó, theo cái “lẽ ra” ấy, danh hiệu Nhà văn (hội viên các hội nhà văn địa phương, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) cũng bình thường thôi (như Nhà báo, Nhà giáo). Còn Nhà văn nhân dân tương đương với Nhà báo xuất sắc (Nhà báo lớn), Nhà giáo nhân dân.

Trân trọng,
TXA.

Thưa anh Việt Nhân,

Khi làm thơ, viết văn, bao giờ tôi cũng hướng tâm trạng cái tôi trữ tình, hướng nhân vật của mình phải vượt lên, không đầu hàng tình huống trở ngại, kể cả tình huống bi kịch có tính xã hội. Vì vậy, tôi nghĩ, trước thực tại chưa tốt của cơ chế “xin – cho” hiện hành và lộ trình dân chủ – công khai còn mới khơi mở nên chưa công minh, bản thân mình phải làm một vài động tác gì đấy (viết dăm ba bài báo) để cải tiến thực tại ấy, kẻo hổ thẹn với tác phẩm của mình.

Từ “khao khát” anh sử dụng, tôi thấy chưa thật êm, đọc hơi xót, anh à.

Từ “khao khát” (ngoặc kép đối với từ trong nguyên văn) ấy chắc hẳn rất đúng khi dành cho khát vọng sáng tạo tác phẩm. Tôi nghĩ vậy. Một khi cơ chế chuẩn – quyền & nghĩa vụ thay thế cho “xin – cho”, người viết chỉ cần khao khát sáng tạo tác phẩm cho đạt chuẩn là đương nhiên có quyền đăng kí vào Hội, khỏi xin xỏ, chạy chọt (trái với lương tâm, trái với tác phẩm).

(Nói nhỏ với anh: Tôi đã có 15 đầu sách xuất bản chính thức qua các nhà xuất bản, 10 đầu sách công bố trên mạng vi tính toàn cầu, tổng cộng là hai mươi lăm đầu sách, sau 38 năm cầm bút làm thơ, viết văn, viết phê bình, viết khảo luận sử… Như vậy là vượt chuẩn quá xa, phải không anh? Thế mà phải KHAO KHÁT gia nhập Hội sao? Tôi muốn chúng ta có QUYỀN ĐƯƠNG NHIÊN kia!).

Giới cầm bút không làm sao thoát khỏi cơ chế “xin – cho” thì … chướng quá; đành chịu mất dân chủ, thiếu công khai thì… chướng quá. Làm sao viết văn, làm thơ thật hiện thực nhưng có khuynh hướng tích cực được!

TXA.

Thưa anh Lưu Quốc Hòa,

Năng lực lí luận văn chương và sáng tác văn chương phải song hành, cùng tồn tại trong mỗi người viết văn, làm thơ. Tôi nghĩ đó là bản lĩnh văn chương.

Khai trừ, rút thẻ lại (tước luôn cả danh hiệu); xin giải nghệ… Đó là các biện pháp có trong văn bản của các hội đoàn nghề nghiệp. Cũng như các hội nhà báo vậy mà, thưa anh.

TXA.

Tôi xin trả lời ông như sau:

Nếu theo cơ chế nghiệp đoàn lao động nhà văn mà tôi đề xuất, thì ai hội đủ điều kiện, đạt chuẩn, đều có quyền đăng kí vào Hội Nhà văn Việt Nam, trở thành hội viên của Hội. Nếu ai đã giải nghệ, gác bút, thì ra khỏi Hội, trở thành cựu (nguyên) nhà văn. Còn những nhà văn có quá trình đóng góp cho nền văn chương dân tộc lâu dài, có nhiều thành tựu, tất nhiên phải được phong danh hiệu Nhà văn nhân dân, để phân biệt với những người mới được kết nạp.

Nhưng đó là đề xuất, chưa phải cơ chế hiện hành. Chúng ta ý thức là đang sống trong hiện tại, chấp nhận thực tại chưa tốt và cố gắng cải tiến thực tại trong chừng mức có thể, nhưng cũng có tầm nhìn hướng đến tương lai gần, tương lai xa và mạnh dạn đề xuất giải pháp.

Trân trọng,

TXA.

http://xuanduc.vn/baiviet.aspx?id=923&nhom=6

Tuy nhiên, chắc hẳn sự thật về các tác giả đã thành danh chưa vào Hội và các thành viên các hội đồng, các ban xét duyệt đơn vào Hội, không đến nỗi phải có lời đượm nét tâm trạng chán ngán thay họ hay có ý kiến chua chát về họ như anh (chị) Việt Nhân viết. Vấn đề là cơ chế và tư duy. Đổi mới cơ chế, từ “xin – cho” trở thành “chuẩn – quyền & nghĩa vụ”, và đổi mới tư duy, từ thiếu dân chủ, bưng bít thông tin trở thành dân chủ – công khai (“dân/nhà văn biết; dân/nhà văn bàn; dân/nhà văn làm; dân/nhà văn kiểm tra”), thì tất thảy các vị đều thành công, và thành công hơn trước, khỏi bị ai oán thán; ai cũng được bình đẳng nhìn thẳng vào nhau, thoát khỏi cảnh mất phẩm giá, thế thái nhân tình (1)…

Giới cầm bút thời nào cũng đấu tranh cho dân chủ và đấu tranh mạnh mẽ nhất, mà nay lại thiếu dân chủ – công khai, thì … kì cục quá!

Trân trọng,
TXA.
30 & 31-10 HB9
__________________

(1) Nói như thế là mới trách cứ điều kiện khách quan. Đúng ra, còn phải xét đến yếu tố chủ quan tự thân mỗi con người trong hoàn cảnh khách quan đó nữa… Dĩ nhiên ai cũng chê trách cơ chế, người trong guồng cơ chế, đồng thời chê trách hội viên nhà văn cấp quốc gia nào đó mà CAND. online đưa ra trong một bài báo gần đây…

http://xuanduc.vn/baiviet.aspx?id=925&nhom=6
http://trannhuong.com/news_detail/2892/TẠI-SAO...

Thành thật cảm ơn hai nhà văn.

TXA.

THƯ TRẢ LỜI, GỬI LẠI MỘT NHÀ VĂN

Dưới đây là thư trao đổi riêng được viết ngay trên khung html của Gmail. Nhận thấy cũng có thể phổ biến để mọi người cùng đọc, nên xin chỉnh lại để trở thành thư chung. Và chỉ “biệt lệ” như thế với cái điện thư này thôi. Kính mong nhà văn … thông cảm và vui lòng, không trách TXA. sao lại dám phổ biến thư riêng đã gửi cho nhà văn.

Kính gửi nhà văn…

Xin thành thật cảm ơn… Hi vọng bài viết “Tại sao nhiều tác giả muốn vào hội nhà văn?” sẽ được đăng tải ở điểm mạng toàn cầu do nhà văn phụ trách để có người đọc, đặc biệt là bài đến được mắt “thiên đình”…

Thưa nhà văn…

Các điểm mạng cá nhân hiện nay ai cũng có thể thực hiện, như người nông dân nào cũng có vài trăm thước đất thổ cư để ở và tự canh tác, nhưng lại rất cần những điểm mạng được nhiều kẻ bán người mua tìm đến, như những cái chợ, những siêu thị (hiểu với nghĩa nghiêm túc). Rất ít ai đến tận nhà mỗi nông dân để mua nông phẩm, mà phải đến chợ, đến siêu thị, theo lẽ thường là vậy.

Vì thế, tôi rất mừng khi có những cái chợ, những cái siêu thị như Tran Nhuong – Com, Phong Diep – Net…

Theo cách ví von đó, các cửa hàng quốc doanh (báo chí nhà nước) hiện nay tuy có cải tiến, nhưng cũng còn đặc quyền, đặc lợi và cửa quyền lắm, không dám mạnh dạn như các chợ, các siêu thị tuy tự phát nhưng lại do tài quản lí, điều hành (tức là tài làm báo & kĩ thuật, cùng với thiên thời, địa lợi, nhân hòa — tụ hội da dạng [*]) của người phụ trách mà hình thành, càng ngày càng phồn thịnh.

Một lần nữa, xin cảm ơn … và mong bài sẽ được đăng tải.

Trân trọng,
kính thư,
TXA.

_______________________

[*] Chấp nhận nhiều khuynh hướng, nhiều tiếng nói khác nhau về góc nhìn, vị thế… nên đạt được yếu tố NHÂN HÒA.

Một lần nữa, xin khẳng định như thế, thưa ông Nguyễn Y., sau khi tôi đã đọc một số bài viết, trả lời phỏng vấn trên mạng.

TXA.

CHƯA THẤY CÓ TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ,
ĐIỂM MẠNG TOÀN CẦU HAY BÁO CHÍ IN GIẤY
ĐĂNG BÀI NÀY

!!?!!?!!

TXA.

Lẽ ra, các nhà lí luận – phê bình, nghiên cứu văn chương cũng nên tự yêu cầu phải biết sáng tác văn chương. Biết sáng tác thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, bút kí sẽ giúp người lí luận, phê bình, nghiên cứu hiểu sâu, hiểu đúng hơn về nhà văn, nhà thơ và lao động nghệ thuật của họ, đặc biệt là tác phẩm của họ.

TXA.

http://tranxuanan.writer.2.googlepages.com/trungten_racroi.htm

Thật vớ vẩn, rắc rối!

WebTgTXA. (Trần Xuân An)